Obezite nedeniyle liraglutid başlanmış olan hastaların tek merkezli tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi

Giriş ve amaç: Obezite günümüzde hem bireysel hem de toplumsal sağlık üzerinde ciddi etkileri olan, ilerleyici bir kronik hastalık olarak tanımlanmaktadır. Obezite yükündeki artış, başta diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve metabolik hastalıklar olmak üzere birçok morbidite ve mortalite sebebine zemin hazırlamaktadır. Bu süreçte, yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra farmakolojik tedavi seçeneklerinin kullanımı da önem kazanmıştır. GLP-1 RA olan liraglutid, sağladığı kilo kaybı ve metabolik parametreler üzerindeki olumlu etkileri sayesinde obezite tedavisinde etkili bir ajan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, liraglutid tedavisi başlanan obez bireylerde kilo kaybının, vücut kompozisyonundaki değişimlerin, metabolik parametrelerdeki düzelmelerin ve tedaviye bağlı gelişen yan etkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: 2021–2024 yılları arasında İstanbul Florence Nightingale Hastanesi'nde liraglutid tedavisine başlanan ve 6. hafta ve 12. hafta değerlendirmeleri olan 84 hastanın verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Liraglutid tedavisi belirlenen protokole uygun şekilde başlanmıştır. Doz, kademeli olarak artırılarak günlük 3 mg'lık hedef doza ulaşılmıştır. Tedavi başlangıcında, 6. haftada ve 12. haftada vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, yağ oranı ve kas kütlesi ölçümleri yapılmıştır. Biyokimyasal parametreler (açlık glukozu, HbA1c, insülin, amilaz ve lipaz düzeyleri) ise tedavi başlangıcında ve 12. haftada ölçülmüştür. Tüm parametreler ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. %5'ten fazla kilo kaybı olanlar ile olmayanları ayırt etme gücünü belirlemek amacıyla ROC analizi uygulanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Verilerin dağılımına göre ANOVA veya Friedman testi kullanılmış ve post-hoc analizler yapılmıştır. Nicel değişkenlerin karşılaştırılmasında Wilcoxon testi ile Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Nitel değişkenler için ki-kare testi uygulanmıştır. p<0.001 istatiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Tedavisi sonlandırmadan takip edilen 78 hastanın 12 haftalık takibi sonunda vücut ağırlığında ortalama 104,1 kg'dan 96,3 kg'a düşme saptanmıştır (p<0.001). Bu azalmaya paralel olarak ortalama vücut yağ oranı %40,8'den %38,9'a ve kas kütlesi ise 53,6 kg'dan 50,8 kg'a düşüş saptanmıştır (p<0.001). Yapılan ROC analizinde 6. haftada %2,09 kilo kaybı gösteren hastaların, 12 hafta sonunda %5 ve üzeri kilo kaybetme olasılığı güçlü saptanmıştır (AUC:0.868). Hastaların ortanca glikoz düzeyi 97,5 mg/dL'den 90 mg/dL'ye; ortanca HbA1c ise sırasıyla %5,6'dan %5,4 anlamlı azalmalar görülmüştür (p<0.001). İnsülin değişiminde ise 13,3 μIU/mL'den 14,05 μIU/mL'ye yükselme olduğu saptanmıştır (p=0.018). Diğer bir takip parametresi amilaz ve lipazda ise; ortanca amilaz 52,5 U/L'den 58 U/L'e ve ortanca lipaz 27,5 U/L'den 36 U/L'a yükselmiştir (p<0.001). Benzer şekilde prediyabet ve tip 2 diyabet tanılı alt gruplarda da belirgin şekilde glisemik iyileşme olmuştur. Yan etki profiline bakıldığında, bulantı, kusma, ishal ve kabızlık gibi gastrointestinal yakınmaların ön planda olduğu görülmüştür. Ciddi yan etkiler sebebiyle dört hastada tedavi sonlandırılmıştır. Bunlar arasında üç hastada akut pankreatit (%3,5), bir hastada (%1,2) karaciğer enzim yüksekliği saptanmıştır. Tüm nedenler dikkate alındığında hastaların %9,5'u tedaviye devam edememiştir. Sonuç: Bu çalışma, liraglutid tedavisinin obez bireylerde kısa dönemde anlamlı kilo kaybı sağladığını ve glisemik parametrelerde kayda değer iyileşmeler oluşturduğunu göstermiştir. Özellikle yapılan ROC analizi ile 6. hafta kilo verme oranının, tedavi başarısını ön görebilmek ve tedavi devamlılığı için karar verme aracı olarak kullanılabileceği gösterilmiştir. Tedavi genel olarak iyi tolere edilmiş; yan etkiler çoğunlukla hafif ve yönetilebilir düzeyde kalmıştır. Literatürde bildirilenden daha yüksek oranda akut pankreatit vakası saptanmıştır. Bu durum, ilaç güvenliği açısından dikkatli olunması gerektiğine işaret etmektedir. Elde edilen veriler, liraglutidin obezite tedavisinde etkili bir seçenek olduğunu desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, GLP-1 Reseptör Agonisti, Liraglutid, Kilo kaybı, Retrospektif.