Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan bireylerin işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanılı bireylerde santral işitsel işlemleme (Sİİ) becerilerini davranışsal ve elektrofizyolojik yöntemlerle değerlendirmek ve bu bireylere yönelik geliştirilen işitsel- bilişsel rehabilitasyon programının etkinliğini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya OKB tanılı bireyler ile yaş ve demografik özellikler açısından benzer sağlıklı bireyler dahil edildi. Katılımcıların Sİİ becerileri davranışsal testler (Türkçe Matriks Testi, Gürültüde Boşluk Tanıma Testi [GBTT], Rastgele Aralık Tespit Etme Testi [RATET], Frekans Patern Testi [FPT], Süre Patern Testi [SPT]), elektrofizyolojik ölçümler (P300) ve öznel değerlendirme aracı (UCAPI) ölçeği ile değerlendirildi. OKB semptom şiddeti Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS) ile, eşlik eden depresyon ve anksiyete düzeyleri ise Beck Depresyon Envanteri (BDI) ve Beck Anksiyete Envanteri (BAI) ile ölçüldü. Geliştirilen işitsel- bilişsel rehabilitasyon programı hem sağlıklı gruba hem de OKB grubuna uygulandı. İstatistiksel analizlerde, gruplar arası farklar (Independent t testi), eğitim öncesi-sonrası karşılaştırmalar (Wilcoxon işaretli sıra testi) ve eğitim sonrası değişimle ilişkili faktörler (çoklu doğrusal regresyon) analiz edildi. Bulgular: Çalışma grubunu 42 OKB'li birey (31.97 ± 9.09 yıl), kontrol grubunu 46 sağlıklı birey (31.63 ± 7.25 yıl) oluşturdu. Eğitim öncesi iki grup arasında tüm değişkenlerde anlamlı farklar saptandı (p<0,05). Eğitim sonrasında, OKB grubunda birçok ölçümde anlamlı iyileşme gözlendi (p<0,05); yalnızca FPT- REV(+), P300 latans ve UCAPI sözlü talimat skoru, dikkat skoru ve eğitim destek skorlarında anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Sağlıklı grupta ise eğitim öncesi ve sonrasında hiçbir parametrede istatistiksel olarak fark elde edilmedi (p>0,05). Eğitim sonrası OKB ve kontrol grubu verileri karşılaştırıldığında, FPT- REV(+) ve UCAPI sözlü talimat skoru dışında gruplar arası farkların ortadan kalktığı görüldü (p>0,05). Regresyon analizinde, yaş ve OKB süresinin P300 amplitüdü değişimiyle; Y-BOCS skorunun ise UCAPI toplam skorundaki değişimle anlamlı ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: OKB'li bireylerde işitsel işlemleme becerilerinde bozulma olduğu ve işitsel- bilişsel rehabilitasyonun bu alanda anlamlı gelişmeler sağlayabileceği gösterilmiştir. İşitsel- bilişsel rehabilitasyonun OKB müdahale sürecine entegre edilmesi, algısal ve bilişsel işitsel süreçlerin desteklenmesine katkı sağlayabilir.