Bir keşif macerası: İngilizce hazırlık sınıfında eleştirel okuryazarlık

Bu tez bir üniversitenin Yabancı Diller Yüksekokulundaki bir sınıfında iki İngilizce öğretmeni ve on sekiz öğrencinin Eleştirel Okuryazarlık (EO) deneyimlerini araştırmaktadır. EO, eğitimle yoluyla sosyal değişime odaklanmaktadır. İngilizce Dili Eğitimi bağlamında, EO yabancı dil eğitimi yoluyla meydana çıkan bireysel ve sosyal dönüşümü hedefler. İngilizce Dili Eğitimi açısından EO ilgili yazında yeterince araştırılmamış bir konudur; bu yüzden de özellikle Türkiye'de bu tez önem kazanmaktadır. Sonuçlar hem EO hem de İngilizce Dili Eğitimi pratiklerine ve araştırmalarına önermeler oluşturmaktadır. Bu araştırma derinlemesine veri toplama yöntemiyle anketler, saha notları, gözlemler, belgeler ve görüşmeler gibi birçok kaynaktan yararlanarak yapılan yorumsal nitel bir çalışmadır. Tezde, tematik veri analizi kullanılmıştır. Analizden İngilizce dil sınıfında öğretmenlerin EO'yu nasıl uyguladıkları, EO'nun İngilizce öğretimi açısından nasıl bir potansiyel taşıdığı ve sağladığı katkılar; ve en son olarak da İngilizce Dili Eğitimi'nde EO uygulanışının nasıl sosyal dönüşümler ve farkındalıklar yarattığına dair temalar ortaya çıkmıştır. Bu araştırmadan birçok pedagojik sonuç çıkmaktadır. Söz konusu öğretmenler ders öğretilerinde EO'yu takip ederken, öğrenci deneyimlerinin gereken değeri görmesini sağladılar ve bilgiyi beraber oluşturup, yeniden tanımlayıp, karşılıklı tartıştılar. Öğrenciler kendi hayatları ile ilgili daha geniş toplumsal meseleleri ve daha geniş çerçeveleri analiz etme imkânı bulduğu için dil öğrenme de nitelikli hale geldi. Öğrenciler ve öğretmenler egemen ideolojilerin onları ders kitapları yoluyla nasıl konumlandırdığının, meselelerin yazar, görseller ve metinlerle nasıl normalleştirildiğinin farkına vardılar. Öğrenciler çok yönlü gerçekliklerle yüzleştiler, kendi çelişkilerini ve karşılaştıkları güçlükleri önlerine koydular ve kendi fikirleriyle, projeleriyle ve çalışmalarıyla daha geniş ve derin bir seviyede çok yönlü perspektiflerle meselelere yaklaşmaya başladılar.