OECD ülkelerinde tarımsal dış ticaret performansının analizi

Tarım sektörü, tarih boyunca ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişiminde çok önemli görevler üstlenmiştir. Bu nedenle gelişmiş ülkelerin tarım sektöründe yakaladığı başarıyı iyi anlamak ve gerekli tedbirleri hayata geçirmek gelişmekte olan ülkelerin kalkınma süreçlerine bir ışık sağlayabilecektir. Bu doğrultuda çalışmada OECD ülkelerinin söz konusu sektördeki ekonomik performansını analiz etmek amaçlanmıştır. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden CRITIC yöntemi ile ülkelerin tarım sektörüne ait makroekonomik kriterlerin ağırlıklandırılması tespit edilirken ülke sıralanması için TOPSIS, VIKOR, MABAC, COCOSO ve PIV yöntemleri tercih edilmiştir. Çalışmada kullanılan çok kriterli karar verme yöntemlerinin ortak sonucunu elde etmek amacıyla da COPELAND yöntemi kullanılmıştır. 2000-2019 yıllarına ait yıllık verilerin kullanıldığı çalışmanın değişkenleri gıda TÜFE, gıda ÜFE, toplam istihdam miktarı, tarım istihdam miktarı, döviz kuru, GSYH, kentsel nüfus oranı, tarım hammadde ihracatı, tarım ihracatın toplam ihracat içerisindeki payı ve net ihracattır. COPELAND yöntemine göre Fransa 2015 ve 2016 yıllarında sırasıyla ikinci ve üçüncü sırada yer alırken diğer tüm yıllarda en yüksek performansı gösteren ülke olmuştur. Araştırmada ele alınan dönem içerisinde en iyi performans gösteren diğer ülkeler ABD, İzlanda, Şili ve Yeni Zelanda olurken en düşük performansı gösteren ülkeler Slovakya, Kore, Polonya, Japonya ve Macaristan olmuştur.