Oğlaklarda sub-klinik koksidiyoz üzerine araştırmalar: Zootekni ağırlıklı bir yaklaşım

Saanen ve Boer keçisi oğlaklarının hayvan materyali olarak kullanıldığı bu projenin odaklandığı temel araştırma konusu, doğal şartlar altında gelişen sub-klinik koksidiyozun oğlaklarda büyüme performansı üzerine etkilerinin kantifiye edilmesi; bazı uygulamalarla, sub-klinik enfeksiyonun ne düzeyde yönetilebilir potansiyelde olduğunun ortaya konulmasıdır. Bu amaçla sub-klinik koksidiyozun büyüme performansı üzerine etkileri, sütten kesim ile ilişkili planlanan altı deneme ile ortaya konulmuştur.Birinci denemede süt keçisi oğlaklarında koksidiyal ookist saçımı ile büyüme arasındaki ilişkiler irdelenmiş ve ookist saçımının tekrarlanabilirliği ortaya konmuştur. Bulgular, uygulanan sütten kesim yönteminin oğlaklarda etkileri bariz olan bir sütten kesim şokuna neden olduğunu ve mevcut çevre koşullarında büyüme potansiyelinin yüksek düzeyde kullanılamadığını göstermiştir. Ele alınan büyüme dönemlerinde, hızlı ve yavaş büyüyen oğlaklarla, hafif ve ağır oğlakların ookist yükleri arasındaki önemli ilişkilerin varlığı sub-klinik koksidiyozun büyüme üzerine olumsuz etkilerini dolaylı olarak göstermiştir. Sub-klinik enfekte oğlakların ookist saçımının zamana bağlı değişiminde büyük bir varyasyon gözlenmiştir. Bu varyasyonla uyumlu olarak, ookist saçımına ilişkin olarak r= 0,14 ile r=0,43 arasında değişen tekrarlama dereceleri tahmin edilmiştir.Kefirin süt keçisi oğlaklarında sub-klinik koksidiyoz üzerine etkilerinin araştırıldığı iki çalışmanın bulguları birlikte değerlendirildiğinde, sub-klinik koksidiyozun oğlaklarda büyüme üzerine olumsuz bir etkisinin olmadığı ve bu koşullarda ookist saçımında üçte birlik bir düşüş sağlayabilen kefirin performans üzerine etkisinin önemsiz olduğu sonuçlarına varılmıştır.Et keçisi oğlaklarında sütten kesim yaşının (6 ve 12 hafta) sub-klinik koksidiyozla ilişkisi ve bunların büyüme performansı üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışmanın bulguları erken yaşta sütten kesimin, etkileri vokalizasyon ve performansla tespit edilebilen bir strese neden olduğunu ortaya koymuştur. Bununla bağlantılı olarak, erken yaşta sütten kesilen oğlaklar ilerleyen yaşla birlikte daha yüksek ookist saçarak sub-klinik koksidiyoz açısından daha dezavantajlı bir konuma düşmektedirler.Rutinde kullanılandan daha yüksek protein seviyesine sahip bir yemle beslemenin, et keçisi oğlaklarında sub-klinik koksidiyoz üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışmanın bulguları, kullanılan yemin protein seviyesinin yükseltilmesi ile oğlakların büyüme performanslarının iyileştiğini, buna karşın oğlakların koksidiyoza karşı düzenli aralıklarla profilaktik olarak ilaçlanmasının bir getiri sağlamadığını, dolayısıyla da deneme koşullarında kantifiye edilen sub-klinik koksidiyozun performans üzerine önemli bir etkisinin olmadığını göstermiştir.Proje kapsamındaki çalışmaların bütün bulguları birlikte değerlendirildiğinde, oğlaklarda doğal şartlar altında gelişen sub-klinik koksidiyozun, büyüme performansında düşüşlere neden olacak düzeyde olumsuz etkilerinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte enfeksiyonun, büyümenin farklı dönemlerinde diğer faktörler (özellikle sütten kesim yöntemi) ile etkileşim içinde olduğu, dolayısıyla enfeksiyonun kontrolünde yetiştiricilik uygulamalarının önemli etkilerinin olabileceği sonucuna varılmıştır.