Öğrencilerin hayat bilgisi dersinde edindikleri demokrasi ve demokratik yaşamla ilgili kavramlara ilişkin oluşturdukları metaforların hermeneutic yaklaşımla incelenmesi

Bu araştırmada, öğrencilerin Hayat Bilgisi dersi programında yer alan demokrasi kavramını yaşamlarıyla ilişkilendirme biçimleri ve bu ilişkiyi yaşamlarının hangi alanlarında kullandıkları incelenmiştir. Bu ilişkilendirmenin belirlenmesi için öğrencilerin demokrasi kavramı ile ilgili oluşturdukları metaforlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın verileri Çanakkale il merkezi ve Kepez Beldesi'nde bulunan 17 ilköğretim okulunun 3. sınıfında öğrenim gören 1090 öğrenciden toplanmıştır.Öğrencilere öncelikle, demokrasi ve demokratik yaşam ile ilgili 7 kavramdan oluşan anket formu uygulanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi tekniği ile kategorilere ayrılmış; oluşturulan kategoriler, yapılan gözlem ve görüşmelerle birlikte irdelenmiştir. Bu aşamada hermeneutik yaklaşımdan faydalanılmıştır. Hermeneutik yaklaşım ile, sınıf ortamının metafor oluşturmayı etkileme durumu, yapılan gözlem ve görüşmelerle desteklenmiştir. Verilerin analizinden elde edilen bulgular, öğrencilerin metafor oluşturmada sorun yaşadıklarını göstermektedir. Öğrenciler genellikle yakın çevrelerindeki varlıklar üzerinden metafor oluşturmuştur.Oluşturulan metaforlar cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde, kız ve erkek öğrenciler arasında farklılık görülmemiştir. Tüm kavramlarda kız ve erkek öğrenciler birbirine yakın oranlarda metafor oluşturmuştur. Diğer taraftan, anne-baba mesleklerine göre incelendiğinde, annesi çalışan öğrenciler 'farklılık', 'özgürlük' ve 'adalet' kavramlarında daha fazla metafor oluşturmuştur.Sonuç olarak, hayat bilgisi dersi programında yer alan bu kavramların, öğrenciler tarafından yeterince anlaşılmadığı görülmüştür. Öğrencilerin büyük kısmı, demokrasi ve demokratik yaşam ile ilgili kavramları somutlaştırmada sorun yaşamaktadır. Kavram karmaşası ve tanımlama sorunu, metafor oluşturma oranını da düşürmektedir. Öğrencilerin demokrasi bilinci kazanmasında, öğretmenlerin, eğitim programlarının ve anne-babaların rolü büyüktür. Bu nedenle öğretmenlere verilecek eğitimler, eğitim programlarında yapılacak destekleme çalışmaları ve anne-babalara verilecek bilinçlendirme çalışmaları artırılarak demokrasi bilinci kazandırılabilir.