Öğrenme çevikliği, öğretmen kalitesi ve öğretmenin okulda kalma tutumuna ilişkin öğretmen görüşleri

Araştırmanın amacı, öğretmenlerin öğrenme çevikliğine, öğretmen kalitesine ve okulda kalma tutumlarına yönelik görüşlerini belirleyerek, öğrenme çevikliği ve öğretmen kalitesinin öğretmenlerin okulda kalma tutumlarına etkisini tespit etmektir. Bununla birlikte öğretmenlerin kişisel değişkenlerine göre görüşlerinde anlamlı fark olup olmadığı ortaya konulmuştur. Korelasyonel tarama modeli ile yürütülen araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Adapazarı ilçesindeki (n=138) resmi ve özel ilkokul, ortaokul ve lisede görevli (n=3896) öğretmenlerden tabakalı-basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenen 1218 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ile araştırmacı tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Öğrenme Çevikliği Ölçeği", "Öğretmen Kalitesi Ölçeği" ve "Öğretmenin Okulda Kalma Tutumu Ölçeği" kullanılmıştır. Bu üç ölçeğin Türk kültürüne uyarlaması ile geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Analizler için SPSS for Mac OS 22.0 ve LISREL 8.7 programları kullanılmıştır. Araştırmada çarpıklık ve basıklık değerleri incelenerek verilerin normal dağılım gösterdiği kabul edilmiş, parametrik analizlere başvurulmuştur. Katılımcıların dağılımını belirlemede frekans (f) ve yüzde (%) kullanılmıştır. Birinci alt problemde betimsel istatistiklerden aritmetik ortalama ve standart sapma (SS) kullanılmış, ikinci alt problemde öğretmenlerin görüşlerinin kişisel değişkenlere (cinsiyet, medeni durum, kurum türü, okul türü, branş, mesleki kıdem, okuldaki çalışma süresi, mezun olunan fakülte, sendika üyeliği ve maaş memnuniyeti) göre anlamlı fark olup olmadığını ortaya koyabilmek için iki grup karşılaştırmasında bağımsız örneklem t Testi, ikiden fazla grup karşılaştırmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi uygulanmıştır. Üçüncü alt problemde öğretmenlerin görüşlerinin arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için Pearson Korelasyon Analizi, dördüncü alt problemde basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analizler için SPSS for Mac OS 22.0 programı kullanılmış, anlamlılık düzeyi p=,05 kabul edilmiştir. Araştırmanın bulgularından hareketle ortaya çıkan sonuçlar kısaca özetlenmiştir. Öğretmenlerin genel öğrenme çevikliği ile alt boyutları ile ilgili görüşleri "sık sık" düzeyinde, ancak değişim çevikliği alt boyutu ile ilgili görüşleri "ara sıra" düzeyindedir. Öğrenme çevikliği alt boyutlarından insan ilişkileri çevikliği en yüksek ortalamaya sahip iken; değişim çevikliği en düşük ortalamaya sahiptir. Öğretmenlerin öğretmen kalitesine dair görüşleri "her zaman" düzeyindedir. Öğretmen kalitesi alt boyutlarından öğretmen liderliği boyutunun ortalaması diğer boyutlardan daha yüksek iken, öğretim uygulaması alt boyutu yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin okulda kalma tutumlarına dair görüşleri "katılıyorum" düzeyindedir. Öğretmenlerin genel öğrenme çevikliği ve tüm alt boyutlarına yönelik görüşleri medeni durum, okul türü, mezun olunan fakülte, sendika üyesi olma ve maaşlarından memnuniyetleri değişkenlerine göre anlamlı fark göstermemiş; cinsiyet, kurum türü, branş, mesleki kıdem ve okuldaki çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı fark göstermiştir. Öğretmenlerin okulda kalma tutumlarına yönelik görüşleri cinsiyet, medeni durum, okul türü, branş, mesleki kıdem, okuldaki çalışma süreleri ve mezun oldukları fakülte değişkenlerine göre anlamlı fark oluşturmamış; kurum türü, sendika üyeliği ve maaş memnuniyeti değişkenlerine göre anlamlı fark oluşturmuştur. Öğretmenlerin öğretmen kalitesine yönelik görüşlerinde tüm kişisel değişkenlerine göre anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin ölçeklere yönelik görüşleri arasında pozitif yönlü orta ve düşük düzeyli ilişkiler mevcuttur. Öğrenme çevikliği ve öğretmen kalitesi ölçek puanları, okulda kalma ölçek puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olarak görülmektedir. Araştırmada bulunan sonuçlara göre uygulamaya, araştırmacı ve politika yapıcılara yönelik öneriler geliştirilmiştir.