Öğretmen adayları açısından ders araştırması modelinin mesleki gelişim kapsamında incelenmesi

Eğitim sistemlerinin başarıya ulaşabilmesinin en temel etkenlerinden biri de nitelikli öğretmenler yetiştirmektir. Öğretmen adaylarının yetiştirilmesi sürecinin, nitelikli öğretmen kadrosunu yetiştirebilme sürecinde önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir. Bu süreçte öğretmen adaylarının mesleki anlamda donanımlı bir şekilde yetiştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerine doğrudan etki edecek bir durum olarak görülmektedir. Bu araştırmada, öğretmen adayları açısından ders araştırması modelinin mesleki gelişim kapsamında incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemleri kapsamında yer alan tekli durum çalışması ile desenlemiştir. Araştırmanın katılımcıları, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı son sınıfta öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Bu öğretmen adayları ölçüt örnekleme yöntemi ile ve gönüllülük esasına dayalı olarak belirlenmiş dördü erkek ve dördü de kadın olmak üzere toplam sekiz kişiden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde ilk olarak ders araştırması modelini öğretmen adaylarına tanıtmak amacıyla bir öğretim programı geliştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları ve öğretmen adayı günlükleri ile toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler; öğretim programı öncesi görüşmeler, öğretim programı sonrası görüşmeler ve uygulama sonrası görüşmeler olarak üç farklı zamanda ve üç farklı kapsamda uygulanmıştır. Öğretmen adayı günlükleri ise, her hafta uygulama sonrası doldurulmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden ve öğretmen adayı günlüklerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile iki farklı kodlayıcı tarafından analiz edilmiştir. Analizler sonucunda kodlayıcıların elde etmiş olduğu kodlar karşılaştırılmış, uyumlu kodlar belirlenmiş ve uyumlu olmayan kodlar üzerinde tartışılarak ortak bir yargıya varılmıştır. Araştırma sonuçları, ders araştırması modelinin öğretmen adaylarının mesleki gelişimine önemli derecede olumlu katkılar sağladığını göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde; ders araştırması modelinin öğretmen adaylarının dersi planlama, öğretim yöntem-teknik ve dersi değerlendirme temelindeki bilgi ve becerilerini geliştirdiği; yine model kapsamındaki işbirliğinin ise onlara hem mesleki hem de kişilik anlamında önemli katkılar sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu araştırmada, ders araştırması modelinin bir takım sınırlılıkları olduğu ve modelin nasıl daha iyi uygulanabileceği ile ilgili sonuçlar da elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle; ders araştırması modelinin mesleki anlamdaki niteliği arttıracağı düşüncesiyle, bu modelin hizmet öncesi eğitim ile öğretmen adaylarına, hizmet içi eğitimler ile de öğretmenlere tanıtılması ve uygulatılması önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Ders araştırması modeli, öğretmen mesleki gelişimi, öğretmen adayı eğitimi, nitelikli öğretmen