Öğretmen Adaylarının Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Tekniklerine İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Öz Yeterlik Düzeyleri

ÖZ: Bu çalışma, yapılandırmacı yaklaşımın temel aldığı alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesini içermektedir. Araştırmanın amacı ise öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin bilgi düzeylerinin ve öz yeterlik düzeylerinin saptanması ve bunların arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmada karma yöntem kullanılarak, nicel ve nitel veriler bir arada ele alınmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, “Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımlarını Kullanmaya Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği” ve “Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Bilgi Düzeyi Testi” uygulanmıştır. Nitel bölümünde ise öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin görüşlerini ve önerilerini derinlemesine incelemek amacıyla hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Doğu Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören, üçüncü ve dördüncü sınıfta bulunan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışmada, 417 öğretmen adayının verileri kullanılmıştır. 417 öğretmen adayı içerisinden gönüllü katılım sonucu belirlenen 30 öğretmen adayı ile görüşme yapılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen nicel verilerin analizinde, betimsel ve kestirimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada, bilgi düzeyi ve öz yeterliğin, cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi için t-Testi uygulanmıştır; öğrenim görülen program değişkenine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bölümler arası anlamlı ilişkileri incelemek amacıyla Scheffé testi uygulanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin bilgi düzeylerinin orta, öz yeterlik düzeylerinin ise yüksek, olduğu saptanmıştır. Öğretmen adaylarının bilgi düzeyi testi puanları ve öz yeterlik ölçeği puanlarının cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bilgi düzeyi testi puanları ve öz yeterlik ölçeği puanlarının öğrenim görülen program değişkeni açısından incelendiğinde, farklı bölüm çiftleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının bilgi düzeyi ile öz yeterlik düzeyi arasında pozitif yönde, anlamlı ve çok düşük düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan görüşme sonucunda öğretmen adayları, nicel bulguları desteleyecek öneriler ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri lisans programlarında, daha çok uygulamaya yönelik ve aktif katılım sağlayacakları eğitim sağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin, uygulama sonucu ortaya çıkan zorluklarla başa çıkmaya yönelik öz yeterliklerini arttıracak eğitimlerin sağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Adayı, Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri, Bilgi Düzeyi, Öz Yeterlik.