Öğretmen liderlik stiline göre ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıklarını bazı değişkenlere göre incelemek ve öğrencilerin beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Betimsel araştırma modelindeki araştırmanın çalışma grubunu; 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Trabzon ili merkez Ortahisar ilçesinde bulunan dört farklı ortaokulda öğrenim gören 283'ü kız, 277'si erkek 560 öğrenci ve bu okullarda görev yapan 2'si kadın, 8'i erkek 10 beden eğitimi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Beden Eğitimi Yatkınlık Ölçeği (Öncü, Gürbüz, Küçük Kılıç ve Keskin, 2015)' ve 'Öğretmen Liderlik Stilleri Ölçeği (Deniz ve Hasançebioğlu, 2003)' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma); t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey ve Dunnett's C çoklu karşılaştırma ve regresyon testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırma grubunda yer alan ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterliklerinin orta seviyenin üzerinde olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda öğrencilerin beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterliklerinin yaralanma/sakatlanma deneyimine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik tutum ve öz-yeterlikleri cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğrencilerin beden eğitimine yönelik tutumlarının beden eğitimi öğretmeninin cinsiyeti değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı; beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik öz-yeterliklerinin anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik öz-yeterlikleri, ailesinde sporla ilgilenen (izleyici, sporcu, antrenör, hakem gibi) birey bulunma durumu, okul spor takımında yer alma durumu ve bir spor kulübüne bağlı olarak (lisanslı) spor yapma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken; beden eğitimine yönelik tutumlarının anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi yatkınlıkları ile beden eğitimine yönelik tutumlarının beden eğitimi öğretmeninin sahip olduğu liderlik stiline göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı; beden eğitimine yönelik öz-yeterliklerinin ise anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Diğer yandan ortaokul öğrencilerinin beden eğitimine yönelik tutumları ve öz-yeterlikleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olup, öğrencilerin beden eğitimine yönelik tutumları, öz-yeterliklerini %23 oranında açıklamaktadır.