Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlikleri ve teknostres düzeylerinin belirlenmesi

Bu çalışma ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeyleri ve sahip oldukları teknostres düzeylerini belirlemeyi ve incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Nevşehir merkez ilçesi ortaokullarında görev yapan 11 farklı branş öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmaya 223 öğretmen katılmıştır. Araştırma tarama modelinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesini içeren nicel bir araştırmadır. Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla Şimşek ve Yazar (2016) tarafından geliştirilen 5 faktör ve 40 maddeden oluşan Eğitim Teknolojileri Standartlarına Yönelik Öz yeterlik ölçeği, öğretmenlerin sahip olduğu teknostres düzeylerini belirlemek için Çoklar, Efilti ve Şahin (2017) tarafından geliştirilen 5 faktör ve 28 maddeden oluşan Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeyleri ve sahip oldukları teknostres düzeyleri cinsiyetleri, eğitim durumları, branşları ve kıdem yıllarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterip göstermediği incelenmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; alt boyutları "Öğrencilerin Öğrenmelerini Kolaylaştırma ve Yaratıcılığı Teşvik Etme", "Dijital Çağa Uygun Öğrenme Ortamları ve Değerlendirme Etkinlikleri Tasarımlama ve Geliştirme", "Dijital Çağın Çalışma ve Öğrenme Anlayışına Öncülük Etme" ve "Mesleki Gelişim ve Liderlik Etkinliklerine Katılma", "Dijital Vatandaşlıkta Model Olma" olan eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterlik ölçeğine "Katılıyorum" ve "Tamamen Katılıyorum" şeklinde cevap verdikleri ve öğretmenlerin eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterliklerinin yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde kadın ve erkek öğretmenler arasında eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterlikleri bakımından anlamlı bir fark bulunmadığı ve yüksek düzeyde öz yeterlikleri olduğu tespit edilmiştir. "Dijital Vatandaşlıkta Model Olma" alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Eğitim durumu değişkenine göre incelendiğinde her iki grup öğretmeninde yüksek düzeyde özyeterliğe sahip olmakla birlikte yüksek lisans öğretmenleri lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Branş değişkenine göre incelendiğinde öz yeterliklerinin yüksek düzeyde ve bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Kıdem yılı değişkenine göre incelendiğinde öğretmenlerin yükse düzeyde öz yeterlikleri olmakla birlikte 20 yıl ve altı kıdem yılı olan öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Alt boyutları "Öğrenme – Öğretme Süreci Odaklı Teknostres", "Teknik Konu Odaklı Teknostres", "Sosyal Odaklı Teknostres", "Mesleğe Yönelik Teknostres", "Kişisel Kaynaklı Teknostres" olan öğretmenlerin teknostres düzeylerini belirleme ölçeğine "Kısmen Katılıyorum" şeklinde cevap verdikleri ve orta düzey teknostrese sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, branş ve kıdem yılı değişkenlerine göre incelendiğinde anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Teknik konu odaklı teknostres düzeylerinde branşı bilişim teknolojileri ve yazılım olan öğretmenlerin lehine sonuca ulaşılmıştır. 0-5 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin öğrenme – öğretme süreci odaklı teknostres düzeylerinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin teknostres düzeylerini düşürmek ve sınıf ortamına eğitim teknolojilerini daha fazla dahil edebilmek için çalışmaların yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu kapsamda birtakım öneriler sunulmuştur.