Öğretmenlerin endüstri 4.0 kavramsal farkındalık düzeyleri ve eğitim 4.0'a karşı algı ve tutumlarının belirlenmesi

Endüstri 4.0 ve ileri teknolojilerin tetiklediği akıllı üretim yaklaşımı, daha önceki sanayi devrimlerinden farklı olarak benzersiz değişimleri beraberinde getirerek yeni bir devrimin kapısını aralamıştır. Endüstri 4.0'ın öngörülemez bir hızda dönüştürücü etkisi ve ortaya çıkan yeni fırsat ve ihtiyaçlar mevcut eğitimde değişimi zorunlu kılmıştır. Bu durum modern bir eğitim sistemi olarak kabul edilen Eğitim 4.0 paradigmasının ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Bu yeni paradigmanın Endüstri 4.0'ın ihtiyaç ve zorluklarına cevap vermesi ve ortaya çıkan fırsatları değerlendirmesi beklenmektedir. Bu bağlamda değişimin öncüsü olan öğretmenlerin bu değişimin farkında olması, Eğitim 4.0'ı anlaması ve benimsemesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin Endüstri 4.0 kavramlarına ilişkin farkındalık düzeyleri ile Eğitim 4.0'a yönelik algı ve tutumlarını farklı değişkenler açısından incelemek ve öğretmenlerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalıkları ile Eğitim 4.0'a yönelik algı ve tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada nicel yöntemlerden betimsel araştırma türünde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesindeki devlet okullarında görev yapan ve uygun örnekleme yoluyla seçilen 225 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Doğan ve Baloğlu (2020) tarafından geliştirilen "Endüstri 4.0 kavramsal farkındalık ölçeği" ile Karaman, Çalışır ve Taş (2020) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Eğitim 4.0'a karşı algı ve tutumlarının belirlenmesi ölçeği" ve öğretmenlerin demografik verilerinin toplandığı kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde SPSS 26.0 analiz programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde t-testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon Katsayısı analiz yöntemleri kullanılmış ve elde edilen bulgular alanyazın kapsamında irdelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmenlerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalıklarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalıkları ile cinsiyetleri, branşları ve okul türleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu ancak yaşları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin Eğitim 4.0'a yönelik algı ve tutumlarının, Eğitim 4.0'dan beklenen fayda, Eğitim 4.0'ın öğreticiye ve öğrenime etkisi açısından yüksek düzeyde olumlu olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, öğretmenlerin Eğitim 4.0 algısı, Eğitim 4.0'ın uygulanabilirliği ve sosyalleşme etkisi boyutlarına yönelik algı ve tutumları orta düzeydedir. Ayrıca öğretmenlerin Eğitim 4.0'a yönelik algı ve tutumların alt boyutlarında yaş ve branş faktörünün etkisi olduğu, cinsiyet ve okul türü faktörünün ise etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalığı ile Eğitim 4.0'a yönelik algı ve tutumların Eğitim 4.0'ın öğreticiye, öğrenime etkisi, uygulanabilirliği ve Eğitim 4.0 etkisi alt boyutları arasında zayıf ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda araştırmacılara ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Endüstri 4.0 farkındalığı, Eğitim 4.0, Teknoloji entegrasyonu, Öğretmen, Algı ve tutum