Öğretmenlerin kültürel sermaye yeterliklerinin incelenmesi

Araştırmanın amacı öğretmenlerin sahip oldukları kültürel sermaye yeterlik düzeylerini belirleyerek mevcut kültürel sermaye yeterlik düzeylerini daha ileriye taşıyacak öneriler sunmaktır. Kültürel sermaye, öğretmenlik mesleği temel yeterliklerini oluşturan kültürel yeterliklere zemin oluşturmakta ve bireysel kabiliyetlerin gelişimini hedefleyerek pedagojik yeterlikleri desteklemektedir. Araştırma karma (mixed) yöntemle desenlenmiştir. Kültürel sermaye ölçeği uygulanarak kültürel sermaye yeterlik düzeylerinde anlamlı fark oluşturan bulgular nitel çalışmayla incelenmiştir. Araştırmanın nicel aşaması örneklem seçiminde Türkiye Cumhuriyeti Kalkınma Bakanlığı'nın "İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması" (TCKB, 2013) verileri esas alınmıştır. Türkiye genelinde sosyoekonomik düzeye göre belirlenen 15 ilde görev yapan 2273 öğretmene ölçek uygulanmıştır. Nitel kısma ait çalışma grubunu ise Dicle Üniversitesinde Eğitim Yönetimi alanında lisansüstü eğitim gören ve aynı zamanda devlet okullarında öğretmen olarak çalışan 56 öğretmen oluşturmaktadır. Nicel araştırma kısmında araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmacılar tarafından kültürel sermaye ölçeği geliştirilmiş ve veriler SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Nitel aşamada ise veriler yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmış ve içerik analizi yapılarak tablolar halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye genelinde öğretmenlerin "kültürel sermaye" yeterlik düzeyleri "yüksektir". Cinsiyet, eğitim düzeyi, branş, görev yapılan ilin sosyoekonomik düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, ailenin aylık geliri, okul öncesi eğitim alma durumu ve yükseköğretim öncesi hayatının büyük kısmını geçirdiği yer değişkenlerine göre öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlik düzeylerinde anlamlı fark vardır. Kıdem ve ailede yükseköğretim düzeyinde eğitim alan kişi sayısı değişkenlerine göre öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlik düzeylerinde anlamlı bir fark yoktur. Son olarak uygulayıcılara ve yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Kültür, Kültürel Sermaye, Kültürel Sermaye Yeterlikleri, Yeterlik Düzeyi.