Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ile öğretim yaklaşımları arasındaki ilişki

Programın tasarlandığı anlayış çerçevesinde uygulanmasında en önemli değişkenlerden birinin öğretmenler olduğu söylenebilir. Çünkü öğretmenler programın uygulayıcılarıdır. Öğretmenlerin programı doğru anlaması ve yorumlaması, program tasarısındaki yaklaşımın uygulamaya konması öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile ilişkidir. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları hem programı doğru anlamalarına hem de uygulamalarına, dolayısı ile programın dayandığı öğrenme-öğretme anlayışına uygun bir öğretim yaklaşımı sergilemesine katkı sunma potansiyeli vardır. Bu perspektiften araştırmada öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile öğretim yaklaşımları arasındaki ilişki ve söz konusu değişkenlerin bazı demografik faktörler açısından farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın amacı çerçevesinde çalışma yordayıcı korelasyonel ve nedensel karşılaştırma desenlenmiştir. Çalışma, Balikesir ilinde ortaokullarda görev yapan 287 öğretmenle yürütülmüştür. Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesinde Bilgi, Planlama ve Uygulama boyutlarından oluşan Program Okuryazarlık ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin öğretim yaklaşımlarının belirlenmesinde ise Öğretmen ve Öğrenci Merkezli boyutları içeren Öğretim Yaklaşım Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Korelasyon analizi ve Yol analizi uygulanmıştır. Analizler SPSS 24.0 ve Lisrel 8.5 paket programları ile yapılmıştır. Anlamlılık için 0.05 güven düzeyi dikkate alınmıştır. Analiz sonuçları öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerinin her bir alt boyutta da yüksek olduğunu, cinsiyet ve mesleki kıdem açısından farklılık göstermediği, öğretim yaptıkları bilim alanı açısından sayısal alandakiler lehine farklılık gösterdiği gözlenmiştir. Öğretim yaklaşımlarına ilişkin analizde hem öğrenci hem de öğretmen merkezli yaklaşım puanlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin cinsiyet açısından analizinde kadın öğretmenlerin öğretmen merkezli yaklaşımı daha fazla benimsedikleri gözlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri azaldıkça daha fazla öğrenci merkezli yaklaşım benimsedikleri belirlenmiştir. Bilim alanı açısından yapılan analizde sayısal alanda öğretim yapan öğretmenler daha fazla öğretmen merkezli, sözel alanda öğretim yapanların daha fazla öğrenci merkezli yaklaşım sergilemişlerdir. Program okuryazarlığı ile öğretim yaklaşımları arasında pozitif orta düzeye yakın bir ilişki belirlenmiştir. Öğretmenlerin hem öğrenci hem öğretmen merkezli öğretim yaklaşımlarında program okuryazarlığının tüm boyutları yordayıcı olmakla birlikte uygulama boyutunun daha fazla yordayıcı olduğu gözlenmiştir.