Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımına dayalı yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya ili Manavgat, Serik ve Aksu ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel okullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem ise basit seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 527 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'', Friborg ve ark. tarafından geliştirilen, Basım ve Çetin tarafından Türkçe uyarlaması yapılan ''Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği' ve Celep tarafından geliştirilen ''Eğitim Örgütlerinde Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlığı Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin istatiksel analizinde frekans, yüzdelik, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Verilerin niceliksel analizinde t-Testi, ANOVA ve LSD istatistiki tekniklerinden faydalanılmış olup SPSS 24 programı kullanılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıkları ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesinde korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ve örgütsel adanmışlık düzeyleri cinsiyet, mesleki kıdemi, bulunduğu okulda çalışma süresi, okul türü, okul kademesi, okulun bulunduğu sosyoekonomik çevre, okul yöneticilerinin sosyal ve kültürel faaliyetleri destekleme değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ve örgütsel adanmışlık düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile örgütsel adanmışlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinde sırasıyla cinsiyet, mesleki kıdem, okuldaki hizmet süresi, okulun bulunduğu sosyoekonomik çevre, çalışılan okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmezken; okul yöneticilerinin sosyal ve kültürel faaliyetleri destekleme değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel adanmışlık düzeylerinde sırasıyla cinsiyet, mesleki kıdem, okuldaki hizmet süresi, okulun bulunduğu sosyoekonomik çevre, çalışılan okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmezken; okul yöneticilerinin sosyal ve kültürel faaliyetleri destekleme değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Bu araştırma bulguları sonucunda, öğretmenlere okul iklimini benimsetmek, okula aidiyet duygusunu güçlendirmek, psikolojik dayanıklılık ve örgütsel adanmışlıklarını düzeylerini arttırmak için, bir hizmet içi eğitim programları hazırlanabilir. Anahtar Kelimeler: Psikolojik dayanıklılık, örgütsel adanmışlık, öğretmen