Okul dışı matematik öğretiminin erken çocuklukta metabiliş becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul dışı matematik öğretiminin erken çocuklukta metabiliş becerilerinin gelişimine etkilerini incelemektir. Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel modele göre tasarlanan nicel kısmından toplanan veriler, öğrenci günlükleri ve araştırmacı öğretmen saha notlarından elde edilen nitel verilerle desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Bu araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Kocaeli ili Çayırova ilçesinde bulunan bir devlet ilkokulunda ilkokul ikinci sınıfta öğrenim gören 63 (36 kız, 27 erkek) öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada bir deney (n=32) ve bir de kontrol grubu (n=31) yer almıştır. Deney grubu dersleri araştırmacı tarafından, kontrol grubu dersleri o sınıfın mevcut öğretmeni tarafından yürütülmüştür. Uygulama sürecinde, 6 hafta boyunca deney grubu öğrenciyle okul dışı matematik öğretim yöntem ve etkinlikleri ile desteklenen dersler uygulanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilerle ise mevcut Matematik Dersi Öğretim Programı doğrultusunda dersler işlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri, "Öğrenciler İçin Matematik Dersi Üst Biliş Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Nitel veriler ise deney grubundaki öğrencilerin uygulama sürecinde tuttukları öğrenci günlükleri ve araştırmacı öğretmen saha notları ile toplanmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen veriler, SPSS 27 paket programı ile analiz edilmiştir. Nicel verilerin istatistiksel analizleri; Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U Testleri kullanılarak yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise öğrenci günlükleri içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 20 programına aktarılmış ve kodlamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı öğretmen saha notlarının analizinde ise betimsel analiz tekniğinden faydalanılmıştır. Nicel verilerin istatistiksel analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre, deneysel uygulama sonrasında deney grubunda yer alan öğrencilerin metabiliş becerilerinin, kontrol grubunda yer alan öğrencilerin metabiliş becerilerine kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu görülmüştür. Deney grubunda yer alan öğrencilerin; cinsiyet, sosyo-ekonomik durumu, okul öncesi eğitim alma durumu, matematik dersinden özel ders/kurs alma durumu, anne ve baba eğitim durumları, anne ve baba meslek durumu değişkenlerine göre ön test ve son test verilerine ilişkin elde edilen bulgular, öğrencilerin metabiliş becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir. Nitel verilerin analizi sonrasında elde edilen bulgulara göre, deney grubu öğrencileri okul dışı matematik öğretimi yöntemi hakkında olumlu görüş belirtmişlerdir. Öğrenciler okul dışı matematik öğretimi ile zenginleştirilmiş yöntem ve etkinlikleri ile yürütülen derslerin duyuşsal açıdan eğlenceli, harika ve heyecan verici olduğunu belirtirken çalışmanın matematik dersine yönelik konuların öğrenilmesini kolaylaştırdığını, öğrencilerin daha etkili ve kalıcı öğrenmeler oluşturmalarına katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Araştırmacı öğretmen saha notları da bu sonuçları destekler niteliktedir. Araştırma sonucunda, matematik dersinin öğretiminde okul dışı matematik öğretimine dayalı yöntem ve etkinliklerin uygulanmasının, erken çocukluk dönemindeki öğrencilerin metabiliş beceri düzeylerini artırdığı saptanmıştır.