Okul dışı öğrenme ortamlarında yürütülen evsel atıklar ve geri dönüşüme yönelik etkinliklerin öğrencilerin çevre tutumuna ve görüşlerine etkisi

İnsan ve çevre birbirinden ayrı olarak düşünülemez. İnsan, doğası gereği yaşadığı çevreyi etkilemekte ve çevresinden etkilenmektedir. Günümüzde ne yazık ki bu etkileşim neredeyse tek yönlü ve insanın yaşamak için muhtaç olduğu çevreyi her anlamda tahrip etmesi ile gerçekleşmektedir. Gelişen teknoloji yeni buluş ve kolaylıkları hayatımıza dâhil etmekle birlikte maalesef ki doğal işleyişi de tehdit etmektedir, sadece doğal işleyiş ile yetinmeyip insanı da direkt olarak hedef almaktadır. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi kapsamında işlenen evsel atıklar ve geri dönüşüm konularının okul dışı öğrenme ortamlarında çevreye yönelik tutumlarına olan etkileri incelenmiştir. Bu araştırma, aynı zamanda çevre eğitiminin insan hayatındaki yerini, insanlar için ne kadar önemli olduğunu, insanların çevre ile alakalı yanlış tutumları ve bu yanlış tutumların nasıl giderilebileceğini farklı bir bakışla ortaya koymaktır. Buna istinaden, fen bilimleri dersi öğretim programının kazanımları incelenmiştir. Programda çevre ile ilgili kazanımlar değerlendirilmiş ve bunlarla alakalı sonuçlar ortaya çıkarılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan ölçekler "Demografik Bilgiler Formu", "Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği", "Geri Dönüşüm ve Evsel Atıklar Konusuna Yönelik Görüş Bildirme Formu" kullanılmıştır. Yapılan bu çalışma, "ön-test, son-test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modeli" olup, veriler anket ve ölçeklerle değerlendirilmiştir. Nicel ve Nitel analizlerinin kullanıldığı çalışmanın katılımcılarını Sakarya ilinin Hendek ilçesindeki bir ortaokulunun 7. Sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu öğrencilerin 12'si kız ve 24'ü erkek toplam 36 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Verilerin analizi Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26.0 Statistics Paket Programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin tanıtıcı özellikleri sayı ve yüzde olarak verilmiş olup, iki gruptaki verilerin karşılaştırılmasındaKi-Kare Analizi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin ölçek puanlarının ön test, son test ve fark puanları arasında anlamlı bir farkın varlığını saptamak amacıyla İlişkisiz Örneklem T testi (Independent Sample T Testi) uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin ölçeklere ait ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farkın varlığını saptamak amacıyla yapılmış olan İlişkili Örneklem Testi uygulanmıştır. Çalışmadaki anlamlılık düzeyleri 0,05 ve 0,01 değer aralığı dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, okul dışı öğrenme ortamlarının sınıfta öğrencilerin öğrenme durumlarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Demografik bilgiler formu ele alındığında son test verileri ön test verilerine göre daha kapsayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Evsel atıklar ve geri dönüşüm konusunun öğrencilerin çevre tutum ölçeğinde (bilgi, duygu, davranış) boyutlarında deney grubu lehine anlamlı farklılıklar oluşmuştur.