Okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma lisede öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarının incelemesi amacını taşımaktadır. Çalışma, mevcut durumu tespit etmeyi ve iki ölçek puanları arasında birlikte değişimin varlığını belirlemeyi amaçladığı için betimsel nitelik taşıyan tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın örneklem grubunu devlet okullarına bağlı liselerde öğrenim gören okul içi sportif faaliyetlere katılan toplam 382 öğrenci kapsamındadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde okul içi sportif faaliyetlere katılan öğrencilerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik durumlarını tespit etmek amacıyla Koçak (2020), tarafından geliştirilen Sporcu Öz yeterlik Ölçeği ile Sırgancı (2019), tarafından geliştirilen Spora Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde ölçek toplam puanlarının cinsiyet, spor yapma düzeyi ve spor branşı değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği Student t test; yaş, gelir durumu ve sınıf değişkenine göre farklılık gösterip göstermediği Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi; katılımcıların spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik ölçeklerinden alınan toplam puanları arası ilişki ise Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Tüm istatistiksel hesaplamalarda SPSS 21.0 V. istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmada kadın ve erkek bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları (zinde olma alt boyut hariç) arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. İlaveten profesyonel olarak spor yapan bireylerin amatör olarak spor yapan bireylere göre sporcu öz-yeterlilik toplam ve alt boyut toplam puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada gelir düzeyine göre bireylerin spora bağlılık toplam puan ve alt boyut toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır.Sonuç olarak okul içi sportif faaliyetlere katılan bireylerin spora bağlılık ve sporcu öz yeterlik toplam puanları arasında pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kişilerin ne kadar erken yaşta yetenekleri keşfedilirse ve ilgili branşlara yönlendirilirse öz yeterlik düzeyleri gelişir ve spora bağlılıkları da o düzeyde artırılmış olur. Bireylerin spor bilincinin oluşması için öncelikli görev ailelere düşmektedir. Sonrasında ise beden eğitimi öğretmenleri ve antrenörlerin bireylerin yetenekleri doğrultusunda planlama yaparak yönlendirmeleri sağlanmalıdır.