Okul öncesi dönem çocukları için basılan resimli öykü kitaplarının toplumsal cinsiyete ilişkin kalıpyargılar yönünden incelenmesi

Bu çalışmada resimli hikâye kitapları toplumsal cinsiyet kalıpyargılar açısından incelenerek kitapların içerik ve resimlemedeki cinsiyetçiliğe ilişkin öğelere dikkat çekmek amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma özelliği taşımaktadır. Farklı zaman, yer ve yayınevlerinden satın alınan 70 resimli kitap incelenmiştir. Resimli kitaplar 3-6 yaş grubu çocuklar için basılan kitaplar arasından seçilmiştir. Veriler nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Her bir resimli kitap için kitap künyesi doldurulmuş ve kitaplar araştırmacı tarafından geliştirilen "Metin İnceleme Formu" ve "Resim İnceleme Formu" kullanılarak incelenmiştir. Veriler yazar ve çizer cinsiyeti, kitabın ismi, aile yapısı, meslek, eylem, oyun, oyuncak, ilgi alanı, kişilik özellikleri, mekân, kitaplarda yer alan karakterler, fiziksel görünüş, aksesuar, kıyafet gibi toplumsal cinsiyet ipuçları açısından incelenerek toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda kadın ve erkek cinsiyetinin temsil edilme oranlarının birbirine yakın olduğu, kadınların erkek mesleği olarak düşünülen çeşitli mesleklerde gösterildiği, 3-6 yaş çocuklara yönelik resimli kitaplardaki yazar ve çizer cinsiyetlerinin daha çok kadın olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra eylem, oyun, oyuncak ve ilgi alanı kodlarında erkekler lehine toplumsal cinsiyet kalıpyargılarının devam ettiği söylenebilir. Özetle resimli kitaplarda kadın ve erkekler için toplumsal cinsiyet kalıpyargıları azalmış görünse de varlığını sürdürdüğü görülmektedir. Anahtar kelimeler: resimli öykü kitapları, okul öncesi dönem, toplumsal cinsiyet kalıpyargıları