Children's books
232 theses under this subject heading
Kemalettin Tuğcu'nun romanlarında erdemler ve rol model karakterler
Çocuklara yönelik hikâye edici metinlerin çocukların kişisel gelişimi ve eğitimi üzerinde önemli katkıları vardır. Türk edebiyatında bu anlamda değerlendirilebilecek çok sayıda hikâye edici metin bulunmaktadır. Kemalettin Tuğcu'nun romanları bu metinler arasında değerlendirilebilecek niteliktedir. Çalışmada Kemalettin Tuğcu'nun çocuk romanlarındaki rol model karakterler, Türkçe Öğretim Programı'nda (2019) yer alan "Erdemler" teması bağlamında incelenmiştir. Yapılan çalışmanın amacı, incelenen romanlardaki karakterlerin rol model olma yönlerini erdemli davranışlar ilişkisiyle ortaya çıkarmaktır. Çalışma toplam beş bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın amacı ve önemi, problem durumu, kapsam ve sınırlılıklar belirtilmiştir. Birinci bölüm, çalışmanın kavramsal çerçevesini içermektedir. İkinci bölümde araştırmanın yöntem ve metodu belirtilmiştir. Üçüncü bölümün ilk kısmı, çalışmanın temel bölümünden oluşan bulgu ve yorumlardan ibarettir. Bu bölümde sınıflandırmaya esas alınan erdemli davranışlar hakkında genel bilgiler yer almaktadır. Romanlardaki rol modellerin karakter özellikleri verilerek erdemli davranışlar sıralanmıştır. Erdemlerin sonunda rol model karakterlerin başlıklara dağılımını gösteren bulgular tabloya dökülmüştür. Üçüncü bölümün ikinci kısmında ise incelenen romanlardaki rol model karakterler, çocuk ve yetişkin olmak üzere özelliklerine göre iki tabloda gösterilmiştir. Son olarak, tezin dördüncü bölümünde sonuç ve öneriler sunularak incelenen romanlar; Türkçe eğitimi, çocuk edebiyatı, karakter eğitimi ve karakterlerin rol model olmaları yönünden değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda incelenen romanların çocukların rol model alabilecekleri karakterler üzerinde kurgulandığı tespit edilmiştir. Bu tespite göre Kemalettin Tuğcu'nun romanları Türkçe eğitiminde bir materyal olarak kullanılabilecek niteliktedir.
Çocuk edebiyatı eserlerine psikanalitik bir yaklaşım (Roald Dahl'ın çocuk kitapları örneği)
Yirminci yüzyılda Sigmund Freud'un yarattığı etkiyle bir bilim haline gelen psikanaliz, sanat-edebiyat yapıtlarının eleştirisinde büyük yer tutmuştur. Freud, sanatçının yaratma eylemi ile nevroz arasında sıkı bir ilişki bulmuş ve bilinçaltının yaratmadaki rolünü belirlemeye çalışmıştır. Yaratıcılığı gündüz düşlerine benzeten Freud; kendini gerçekleştirme olanağı bulamayan eski bir isteğin, tatmin edilmemiş arzuların, itilerin hayal dünyasında tatmin yolları aradığını ileri sürmüştür. Bu bakımdan edebi yapıtlar, yaratıcılarının gündüz düşlerini yansıtan somut bir belge niteliği taşımaktadır. Çağdaş psikanalize yön veren isimler arasında yer alan Jacques Lacan, bilinçdışının bir dil gibi yapılandığını söyler. Lacan, Freud'un işaret ettiği (rüya, dil sürçmesi, espri, histerik ve saplantılı belirtiler gibi) bilinçdışı oluşumlarını, Ferdinand de Saussure'ün yarattığı modern dilbilim araçlarıyla, özellikle de gösterge kavramıyla yeniden okumuş; psikanalize yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Çalışma kapsamında Roald Dahl'ın çeviri çocuk edebiyatı eserleri, Freud ve Lacan'ın psikanalitik kuramı çerçevesinde yorumlanmış, çözümlenmiştir. Çalışmada Roald Dahl'ın bilinçaltının yaratmada rolü belirlenmiş, yapıtlardaki bilinçaltı- bilinçdışı unsurların işlerliği değerlendirilmiştir. Edebi yapıtın özünde bilinçdışı bir fantezinin olduğu düşünüldüğünde, bilinçdışı ögelerle bezenmiş iletilerin çocuk okura olan etkisi irdelenmiş; yapıtlardaki tüm dilbilimsel söylemler, semboller değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, Dahl'ın çocukluk çağındaki travmatik anılarının edebi hayatına da etki ettiği görülmüştür. Dahl'ın yapıtlarının temel kurgusu içerisinde tekrarlanan imgeler, belirli temalar yapısal olarak merkezi bir 'anlam'a işaret etmektedir. Yazarın simgesel düzenin acımasızlığından, ürkütücülüğünden bir başka âleme (kurguya) kaçışı, bilinçaltının yaratmadaki rolünü ifade etmektedir.
Almıla Aydın'ın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada, Almıla Aydın'ın çocuklar için yazmış olduğu eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Almıla Aydın'ın 2019 yılına kadar yazmış olduğu 18 çocuk kitabı oluşturmaktadır. Eserler çocuğa görelik ilkesi başta tutularak tasarım ve resim, konu- kurgu, izlek, dil ve anlatım, kahramanlar, çevre, ileti, eğitsel ve yazınsal ilkeler başlıklarına göre incelenmiştir. Almıla Aydın'ın eserleri incelendiğinde kitapların yaş seviyelerine ve yazıldığı yaş seviyesinin özelliklerine göre yazıldığı gözlemlenmiştir. Eserlerin tasarım ve resim özellikleri bakımından yaş seviyelerine uygun olduğu ve resimlemelerinin seviye farklılıkları gözetilerek kullanıldığı görülmüştür. Eserlerde seçilen konu ve izlekler yaş seviyelerine uygun olarak kullanılmış ve çocukların ilgisini çekebilecek konulardan seçilmiştir. Kahramanlar küçük yaş seviyelerinde hayvanlardan; ileriki yaş seviyelerinde ise çocuklardan seçilmiştir. Bu durum çocukların kendisini kahramanın yerine koyarak kendisini esere ait hissetmesi bakımından başarılıdır. Yapıtlarda dil ve anlatım okuyucuya uygun olarak kullanılmış, çocukların anlamakta zorlanacağı dil ve anlatım unsurlarından uzak durulmuştur. Eğitsel ve yazınsal ilkeler bakımından incelendiğinde eserlerde öğretici unsurlar sezdirerek kullanılmış, eğitici unsurlar konu süzgecinden geçirilerek eğlenceli bir şekilde verilmiştir. Bütün bu bulgulardan yola çıkıldığında incelenen eserlerin çocuk edebiyatına ve çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ahmet Şerif İzgören'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada, Ahmet Şerif İzgören'in çocuklar için yazmış olduğu eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın materyalini Ahmet Şerif İzgören'in 2020 yılından önce kaleme aldığı sekiz çocuk kitabı oluşturmaktadır. Eserler çocuğa görelik ilkesi ön planda tutularak dış yapı, iç yapı ve eğitim ilkeleri başlıklarına göre incelenmiştir. Ahmet Şerif İzgören'in eserleri incelendiğinde hem iç yapı hem de dış yapı bakımından genel olarak çocuklara uygun olduğu tespit edilmiştir. İzgören'in eserlerinde hem iç yapı hem de dış yapı açısından çocuklara uygun olmayan bazı unsurlar da saptanmıştır. İncelenen eserlerin tamamının eğitim ilkeleri açısından hedef kitleye uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ve çocukların kişiliğine katkı sunacak olumlu özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir.
Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı kitabının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından incelenmesi
Bu çalışmada Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı derleme masal kitabı, çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmiştir. "Billur Köşk Masalları" adlı kitaptaki toplam on dört masal, nitel araştırma türlerinden olan doküman analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Kitapta geçen masallar, şekil ve içerik özelliklerinin alt başlıkları altında incelenmiştir. Şekil özelikleri başlığı altında masallarda boyutlar, kâğıdın cinsi, kapak ve cilt, sayfa düzeni, harfler, yazım ve noktalama işaretleri ve resim özellikleri ele alınmıştır. İçerik özellikleri başlığı altında masallar konu, tema, karakterler, dil ve anlatım, ileti, çevre ve eğitsel ilkeler açısından incelenmiştir. Yapılan incelemeden elde edilen sonuçlar ışığında Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı masal kitabının verdiği mesajların ve işlediği temaların büyük ölçüde çocuk okurlara uygun olduğu görülmüştür. Bu uygunluğun tüm masallar için söylenmesi doğru değildir. Kitaptaki bazı masallarda çocuklara uygun olmayan konuların kurgulandığı, taşıdığı eğitsel ilkeler yönüyle sakıncalı mesajların olduğu, çizilen görsellerin çocuklarda şiddet ve korku duygularını uyandıracak cinsten ögeleri barındırdığı ve çocukların seviyelerine uygun olmayan sözcüklerin kullanıldığı tespit edilmiştir.
Çocuk edebiyatından hareketle çocuk hakları ile ilgili bir araştırma
Çocuk edebiyatı eserleri kurguları içerisinde çeşitli mesajlar barındırmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye' de satılan yerli ve yabancı çocuk kitaplarında çocuk haklarının düzeyi ve nasıl yer verildiğini belirlemektir. Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın veri kaynağını, 2019 yılında Türkiye' de internet aramasında çıkan kitap satış mağazalarından Kitap Yurdu, İdefix ve D&R sitelerinde çok satılan yazınsal çocuk kitapları oluşturmaktadır. Bu kapsamda belirlenen 11 kitaptan doküman incelemesi yoluyla elde edilen veriler, betimsel olarak incelenmiştir. Araştırma ile Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde yer alan temel çocuk haklarından çocukların eşitliği hakkı, çocukların gelişme hakkı, çocukların korunması hakkı, çocukların büyümesi ve sağlığı hakkı, çocukların aşağılanmasının önlenmesi hakkı, çocukların katılım hakkı, birlikte yaşama kültürü, çocuk kültürü ilkesi esas alınarak okumalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma ile beraber, çok satılan çocuk kitaplarında insan haklarından hareketle çocuk haklarının sezinletilmesine dönük iletilerin bulunduğu ve bu iletilerin bazılarının cümlelerde doğrudan aktarıldığı, bazılarının ise dolaylı (örtük) olarak verildiği görülmüştür. Çocukların çocuk hakları sözleşmesinde geçen esas haklarını duyumsatan ve iletilerini örtük olarak veren kitaplarla buluşturulması gerekir. Çocuklara dönük yazılan diğer yapıtların da aynı amaç ve bakış açısıyla incelenmesi gerektiği bu araştırma kapsamında varılan bir sonuçtur.
Çocuk gezi kitaplarında edebîlik ve nesnellik
Türk edebiyatında gezi yazısı türünün ilk örneklerini Farsça yazılmış eserler oluşturur. Örneğin: Gıyasuddin Nakkas'ın "Acaikül Letâif" eseri ile Ali Ekber Hatâi'nin "Hıtâinane" eseri Farsça yazılmıştır (Maden, 2008). Bu alanda yazılmış birçok eser vardır. Bu eserler aracılığıyla yazarlar gezip gördükleri yerleri okuyucu ile paylaşırlar. Yazarlar bunu yaparken gezilen yerler ile ilgili izlenimlerini, duygu ve düşüncelerini de anlatımlarına katarlar. Ancak gezi yazısı türü, Evliya Çelebi'nin yazmış olduğu "Seyahatnâme" eseri ile Türk Edebiyatında farklı bir boyut kazanmıştır. Türkçe öğretim programında da 6. sınıftan itibaren gezi yazı türüne yer verilmiş ve bu türde yazılan kitaplardan faydalanılmıştır. Bu tür kitapların edebîlik ve nesnellik yönünden araştırılması önem arz etmektedir. Çünkü Çocuk Edebiyatında edebî yönü güçlü eserler, çocukların edebî yönünü güçlendirir. Ayrıca çocukların, sosyal ve fen bilimleri ile ilgili bilgi sahibi olmalarını sağlar. Tezin temel amacı, söz konusu eserlerin edebîlik ve nesnellik boyutlarını ortaya koymaktır. Tez çalışmasında incelenen eserler Türkçe ders kitaplarında kaynak olarak kullanılan gezi yazısı türü kitaplarıyla sınırlı tutulmuştur. Nitel araştırma yoluyla yapılan çalışmada bulgulara doküman analizi ile ulaşılmıştır. İncelemede, Evliya Çelebi, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Mehmet Önder ve Gülten Dayıoğlu'nun gezi yazısı kitaplarının edebî ve nesnel özellikleri belirlenmiştir. Bu edebî ve nesnel özelliklerin çocukların duygusal, bilişsel ve sosyal gelişimlerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen nesnel unsurların reel kaynaklardaki bilgilerle uygunluğuna bakılmıştır. Tez çalışmasının giriş kısmında araştırmanın amacı ve önemi, yöntemi, kapsamı, sınırlılığı ve problem durumu açıklanmıştır. Birinci bölümde temel kavramlar ayrı başlıklar halinde belirtilmiştir. İkinci bölümde çalışmanın yöntemine ve metoduna; üçüncü bölümde, incelemeye alınan eserlerden elde edilen bulgular ve bu bulgulara yönelik yorumlar "Edebîlik" ve "Nesnellik" ana başlıkları altında iki kısım halinde verilmiştir. Ana başlıklara bağlı alt başlıklar oluşturularak araştırmanın daha kolay anlaşılabilir olacağı düşünülmüştür. Sonuç ve öneriler bölümünde, incelenen gezi yazı türü eserlerinde yapılan tespitlerle eserlerin edebîlik ve nesnellik boyutlarına yönelik değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, çocuk, gezi yazısı, edebîlik ve nesnellik.
Ödüllü hikâye edici metinlerde çocuğa görelik: TUDEM örneklemi
Çocukların, büyüklerden değişik bir anlam evreni vardır. Çocuklar, yaşananları ve dünyayı farklı perspektifler kullanarak anlamaya çalışırlar. Onların bu özgün âlemlerinin bilincinde olan yazar ve şairler; çocukları geliştirmek, çocuklara okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandırmak için nitelikli eserler kaleme alırlar. Alanında yetkin olan çocuk edebiyatı eserleri, çocukların zamanla okuma alışkanlığı edinmelerini ve çocuğu tüm yönleriyle geliştirmeyi hedefler. Çocukların gereksinimlerini, yaş evrelerine göre değişen niteliklerini, çocuk edebiyatı yapıtlarında olması gereken kriterleri dikkate alan eserler; çocuğun bütün olarak gelişmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada TUDEM (Test Uygulama Değerlendirme ve Eğitim Merkezi) Edebiyat Ödülleri kapsamında birinci olan çocuk hikâye ve romanların, çocuğa görelik bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılarak ihtiyaç duyulan her alanda uzman görüşüne başvurulmuştur. Çalışma 2003-2021 tarihleri arasında birincilik ödülü alan çocuk hikâye ve romanlarıyla sınırlandırılmıştır. Çalışmada söz konusu eserler dış yapı (boyut, kâğıt, kapak ve cilt, harfler, sayfa düzeni, resim) ve iç yapı (konu, tema, ileti, karakter, dil ve anlatım) özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle çocuk kavramı, çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatında çocuğa görelik ve çocuk gerçekliğine yönelik bilgi verilmiştir. Ardından ele alınan eserler, dış ve iç yapı özelliklerine göre değerlendirilmiştir. İncelenen eserlerde sekiz kitabın çocuğa görelik ilkesine uygun olduğu, diğer iki kitabın çocuğa görelik ilkesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuğa Görelik, TUDEM, Dış Yapı, İç Yapı.
Aslı Der'in eserlerinde çocuk ve aile ilişkisi
Edebiyat, toplumu yönlendirmede ve geliştirmede temel bileşenlerin en önemlilerindendir. Bu bağlamda toplumun çekirdeği durumundaki aile ve ailenin toplumu yapılandırmada yetiştireceği çocukların önemi açıktır. Zira insana yapılan yatırım bir yönüyle topluma diğer yönüyle de medeniyete katkı sunmaktadır. Edebiyatın önemli dallarından biri olarak çocuk edebiyatı gerek çocukları gerekse aileleri yakından ilgilendirmektedir. Bu konuda günümüz yazarlarından Aslı Der'in eserleri içerik ve çeşitlilik yönüyle tarafımızca incelenmeye değer bulunmuştur. Araştırmamızda Aslı Der'e ait çocuk kitaplarının çocuk ve aile ilişkisi bağlamında veriler sunup sunmadığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle çocuk edebiyatı başlığı altında kavramsal çerçeve ele alınmıştır. Araştırmada yazarın yedi kitabı incelenmiş ve veriler değerlendirilirken nitel araştırma tekniklerinden doküman incelenmesi yöntemiyle konu, çocuk ve aile özelinde ele alınmıştır. Araştırma neticesinde Aslı Der'in eserlerinin çocuk ve aile ilişkisi çerçevesinde zengin veriler sunduğu ve felsefik içerik barındıran mesajlarını fantastik ögelerle destekleyerek çocuklara ilettiği görülmüştür. Bu anlamda eserlerin tümünde aynı yoğunlukta olmamakla beraber çocuk aile ilişkisinde temel kabul edilebilecek sevgi, iletişim, empati, özlem ve güven gibi duyguların işlendiğine rastlanmıştır.
Gülten Dayıoğlu ödüllü romanların yapı, izlek ve metinlerarasılık bağlamında değerlendirilmesi
Çocukların ilgi ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak konu, karakter, dil ve anlatım bakımından eserler hazırlanmaktadır. Çocuk edebiyatının gelişmesi bakımından nitelikli eserlerin artmasını teşvik etmek amacıyla her yıl değişik dallarda ödül törenleri düzenlenmektedir. Gülten Dayıoğlu Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Vakfı da çocuk edebiyatı alanında ödül veren kuruluşlardan biridir. Araştırmada söz konusu vakfın ödül verdiği kitaplar ile Gülten Dayıoğlu eserleri arasındaki yapı-izlek ve metinlerarasılık durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 2007 yılından beri "roman" kategorisinde ödül alan kitaplardan dokuz çocuk romanı araştırma materyalini oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Belirlenen araştırma soruları kapsamında incelenen kitaplardan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bilimsel analiz yöntemine uygun şekilde belirlenen temalar ve kategoriler incelemelerde temel alınmıştır. İncelemeler sonucunda ödüllü eserlerle Gülten Dayıoğlu'na ait eserler arasında bazı benzerlikler ve ayrılıklar olduğu tespit edilmiştir. Yapısal ve içerik özelliklerin birbirine benzediği, eserlerde metinlerarası ilişkilerin sınırlı düzeyde bulunduğu, roman karakterlerinin ortak özellikler taşıdığı, yer verilen kök değerlerde ortak unsurların bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ödüllü romanların yapı unsurları bakımından çocuğa görelik ilkesine uygun olduğu ve Türkçe derslerinde materyal olarak kullanılabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Gülten Dayıoğlu, GDÇGEV, Yapı - İzlek, Metinlerarasılık, Ödüllü Çocuk Romanı.
Değerler eğitimi bağlamında Almila Aydın'ın çocuk romanlarının analizi
Bu araştırmada son dönem çocuk edebiyatı yazarlarından Almıla AYDIN'ın seçilmiş olan kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, eserlerde Milli Eğitim Bakanlığının 2017'de Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında belirlediği 10 kök değerler içinde yer alan adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik yardımseverlik değerlerinden hangilerine ve ne sıklıkta yer verdiğini tespit etmek araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, Esrarengiz Kelimeler, Malikânedeki Yabancı, Kadim Şehrin Şifreleri, Tapınaktaki Sır, Safir Taşlı Maske, Macera Peşinde, Palmiye Sokak No. 5, Eski Evin Kiracıları, Saklı Hazine ve Elmas Broş kitapları analiz edilmiştir. Seçilen kitaplar ortaokul seviyesindeki çocuklara hitap etmektedir. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Kitaplardaki değerler tespit edilerek elde edilen veriler not edilmiştir. Değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler sayfa numaralarıyla her değere ait tabloya yansıtılmıştır. 10 kök değer içerisinde en fazla dostluk değerinin işlendiği tespit edilmiştir. Sorumluluk değeriyle ilgili iletilere diğer değerlere oranla daha az rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Almıla Aydın, Değer, Değerler Eğitimi
Muzaffer İzgü'nün "Ökkeş" adlı roman serisinin çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada Muzaffer İzgü'nün çocuklar için yazmış olduğu "Ökkeş" serisinin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Muzaffer İzgü'nün "Ökkeş" serisinde yer alan on eser bu yöntemle çözümlenmiştir. Eserler çocuğa görelik ilkesi göz önünde bulundurularak tasarım ve resim, konu-kurgu, izlek, dil ve anlatım, kahramanlar, çevre, ileti, eğitsel ve yazınsal ilkeler başlıklarına göre incelenmiştir. Muzaffer İzgü'nün Ökkeş serisi incelenip elde edilen sonuçlar ışığında kitapların tasarım ve resim özelliklerinin içeriğinde yer alan görseller çocukların seviyelerine uygun olan görsellerdir. Dil ve anlatım özellikleri açısından bakıldığında yöresel ağza sıklıkla yer verilmiştir. Kitap içerisinde dizgi hataları pek çok yerde bulunmaktadır. Kitapta yer alan söz varlıkları okuyucunun yaş seviyesi dikkate alınarak verilmiştir. Yapıtlar eğitsel bakımdan incelendiğinde ise evrensel insan hakları ve toplumun ahlaki normları göz önünde bulundurularak okura sunulmuştur. Bütün bu bulgular neticesinde, incelenen eserlerin çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Narnia Günlükleri adlı eserin çocuk edebiyatı temel ilkeleri bağlamında incelenmesi
Bu araştırmada, Clive Staples Lewis'in yedi kitaptan oluşan Narnia Günlükleri adlı serisinin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Narnia Günlükleri'nin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi çalışmasında nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelenmesi yöntemi kullanılmıştır. Yedi kitaptan oluşan Narnia Günlükleri adlı seri dış yapı ve iç yapı unsurlarına göre incelenmiştir. Narnia Günlükleri'ne ait yedi kitabın incelemesi sonucunda okuyucu kitlesinin yaş seviyesine uygun hazırlandığı belirlenmiştir. Eserlerin dış yapı özelliklerine bakıldığında, çocukların yaşlarının dikkate alındığı gözlemlenmiştir. Kitaplarda yer alan resimler içeriğe uygun olarak belirlenmiştir. Resimlerin sayfa üzerindeki yerleşiminde bazı resimlerin küçük olması ve kitapların genelinde resimlerin renklendirilmemesi sonucu anlaşılırlığının olumsuz etkilendiği gözlemlenmiştir. Eserlerin konusu ve verilen mesajlar çocukların yaş seviyelerine uygun olarak seçilmiştir. Kitaplarda yer alan kahramanlar, genellikle çocuklardan ve hayvanlardan belirlenmiştir. Kahramanların çocuklardan seçilmesi, çocuk olan okuyucuların kahramanların yerine kendilerini koymalarına yardımcı olmaktadır. Kitaplarda bulunan kötü karakterler sonunda cezalandırılmış, iyi karakterler ödüllendirilmiştir. Kitapların içeriğinde az da olsa olumsuz içerikler yer almıştır. Bu içerikler genellikle kötü karakterlerin hâl ve hareketleri, düşünceleri üzerinden okuyuculara sunulmuştur. Kitaplardaki eğitsel ilkeler merak unsuru kullanılarak okuyuculara aktarılmıştır. Bu çalışmada, kitaplardan elde edilen bulguların çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Çocuklar için yazılmış deneme kitapları üzerine bir inceleme
Bu çalışmada, Türk Edebiyatı'nda çocuklar için yazılmış deneme kitapları ele alınmıştır. Araştırma kapsamında çocuklar için yazılan ve alan kaynaklarında tavsiye edilen 12 deneme kitabı tespit edilmiştir. Bu deneme kitaplarına ek olarak 6 deneme kitabı da literatür taraması sonucunda tespit edilmiştir. Böylece çalışmanın materyalini 18 deneme kitabı (Hop Çilili Çilili , Vay Canına , Yazı Defteri , Kim Duma Kim Kime ,Aşk Olsun Çocuğum Aşk Olsun, Eyvah Kitap , Göğe Çizilmiş Resimler ,40 Hazine, Bir Miyav İki Hav Hav , Gazoz Kapağı, Tepemde Eşekarısı Gibi Vızıldayıp Durma, Temel Reis Ispanağı Yoğurtsuz Yer , Çocuklar Ve Bir Gün, Başparmak Çocuklar, Stephen Hawking Herkül'ü Döver, Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Zamanın Şarkısı Çocuk Dürbünüyle Denemeler, Aklımda Tuhaf Sorular) oluşturmaktadır. Deneme kitaplarının incelenmesinde doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma materyalini oluşturan deneme kitapları Yalçın ve Aytaş' ın (2017) çocuklar için yazılan veya tavsiye edilen deneme yazılarında aranılması gereken nitelikler temel alınarak inceleme yapılmıştır. Elde edilen bilgiler betimsel analiz yöntemiyle özetlenip yorumlanmıştır. Araştırmalar sonucunda, bilgilendirici metin türlerinden olan denemenin gerekli önemi görmediği tespit edilmiştir. Literatür taramasında birkaç alan yazarı dışında deneme türüne değinilmemesi de bu sonucu desteklemektedir. Ayrıca çocuk edebiyatında deneme türü ile ilgili eserlerin az sayıda olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Bu araştırmanın alandaki boşluğu dolduracağı ve yeni araştırmalara öncülük edeceği düşünülmektedir. Ayrıca bu çalışma, deneme türünün yetişkinler kadar çocuklar için de elzem olduğunun bir kanıtı olarak öngörülmektedir.
Resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisi
Okul öncesi dönem, insan yaşamında gerçekleşen pek çok davranış ve becerinin temellerinin atıldığı eşsiz deneyimlerle dolu kritik bir dönemdir. Erken dönem akademik başarının temelinde erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri yer almaktadır. Erken çocukluk döneminde çocukların matematik becerilerini edinmelerinde etkili olabilecek farklı niteliklere sahip birçok çocuk edebiyatı eseri bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisini incelemektir. Bu amaç ile karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada deneysel tasarım ve gözlem bir arada kullanılmıştır. Deneysel aşamada ön test son test kontrol gruplu desen tercih edilmiş, deney grubu çocukları ile sekiz hafta boyunca 30 kitap okuma uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kitap okuma uygulamalarının ardından oturumlardan elde edilen gözlemler araştırmacı tarafından araştırmacı günlüklerine kaydedilmiştir. Araştırma, Çanakkale İli Kepez Beldesi'nde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulundaki 48-60 aylık çocuklar ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği", "Resimli Öykü Kitaplarında Matematik Kavram ve Becerilerini Belirlemeye Yönelik Kriter Formu", "Demografik Bilgi Formu", "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA)" ve "Erken Matematik Testi (EMAT)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deneysel aşamada SPSS Paket Programı kullanılmış, gözlem kayıtları ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre erken okuryazarlık ve matematik becerilerinin geliştirilmesinde resimli öykü kitaplarının kullanılmasının faydalı olduğu görülmüştür. Buna ek olarak bu iki akademik becerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre uygulayıcı ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
İlkokul üçüncü sınıf fen bilimleri Beş Duyumuz ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitaplarının değerlendirilmesi
Çocuk edebiyatında, bilgilendirici çocuk kitapları önemli bir yer tutmaktadır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin, öğretim sürecinde bilgilendirici çocuk kitaplarından faydalanmaları eğitim sürecini zenginleştirebilir. Bilgilendirici çocuk kitaplarından öğrenciler istedikleri zaman faydalanabilecekleri gibi fen bilimleri, sosyal bilgiler ve matematik dersinde de öğretimi pekiştirmek amacı ile kullanılabilecek materyallerdir. Bu çalışmada ilkokul 3. sınıf fen bilimleri "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitapları seçkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Betimsel analiz ile sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma materyalleri belirlenirken ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış olup "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik seçilen kitap seçkisi, araştırmacı tarafından oluşturulmuş değerlendirme formu ile incelenmiştir. Yerli ve yabancı kitaplar, kitapçılarda yer alan kitaplar, yayınevleri, okul ve sınıf kitaplıklarındaki kitapların araştırılmasından sonra, konu ile ilgili 35 kitaba ulaşılmış olup, kitaplar analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda TÜBİTAK ve Teleskop Yayınevinin bilgilendirici türde en çok yayın yaptığı, yabancı yazarların, yerli yazarlara göre daha çok kitap yazdığı ve 2015 yılından sonra bilgilendirici kitapların daha yaygınlaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yazarların çoğu deneyimli, kitaplar ise bilimsel ve günceldir. Kitapta yer alan bilimsel metodun basamakları yaş düzeyine göre oldukça yüksek bir oranda verilirken, doğadaki sebep-sonuç ilişkilerinin yeterince kurulamadığı görülmüştür. Kitapların giriş kısmında konu ile ilgili tanıtıcı bilgiye yer verilmesi bakımından oran oldukça düşük iken, kitabın sonunda ek bilgiye yer verilme oranı daha yüksektir. İç ve dış resimleme özellikleri bakımından kitapların yeterli olduğu görülmüştür. Kitaplarda, "Beş Duyumuz" ünitesinin kazanımlarının tamamına yer verilmediği tespit edilmiştir. Kitapların zorluk seviyesi bakımından punto, resim-metin oranı ve cümledeki kelime sayısı incelenmiştir. İncelenen kitapların yarısından azının tamamen 3. sınıf öğrencileri için uygun olduğu görülmüştür. Anahtar sözcükler: Çocuk edebiyatı, bilgilendirici çocuk kitapları, fen bilimleri dersi, 3.sınıf, beş duyumuz ünites
Aytül Akal ve Susan Taghdı̇s 'in çocuk hı̇kâyelerı̇ üzerı̇ne karşılaştırmalı tematı̇k bı̇r ı̇nceleme
Aynı kültür ve medeniyet dairesinin iki büyük mensubu olan Türkler ile İranlılar uzun ve köklü tarihleri boyunca birçok açıdan etkileşim içinde olmuşlardır. Bu iki ülkenin bin yılı aşkın bir süredir komşu olmaları hasebiyle ortak medeniyet paydalarının diğer milletlere nazaran çok daha fazla olduğu açıkça ortadadır. Bugüne kadar tarihî, sosyolojik, siyasi ve askerî alanlarda ve nihayet ana konumuzu teşkil eden edebiyat alanında bu iki komşu ülke üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar hak ettikleri düzeye ulaşmamıştır. Mutlaka yapılması gereken ve bizim de tezimizin omurgasını oluşturan karşılaştırmalı edebiyat çalışmaları iki milletin birbirini daha yakından tanıması, ortak tarihlerine yönelmesi ve geleceklerinin inşasında nasıl tavır alacaklarının tayininde özellikle iki toplumun hangi ortak değer ve olgulara sahip olduklarının tespit edilebilmesinde hayati önem taşımaktadır. Edebiyatın toplumları etkileme, değiştirme ve yönlendirme işlevleri göz önüne alındığında yukarıda bahsedilen ihtiyacı giderme fonksiyonunun en çok ya da en etkili şekilde edebiyat aracılığıyla yapılabileceği kuşkusuzdur. Edebiyatın tartışmalı alanlarından biri olan çocuk edebiyatı da yukarıda bahsedilen kültürel karşılaştırılmaların yapılabilmesi açısından yeterli malzemeyi sunmaktadır. Bu itibarla tezimizin ana konusunu, TEDA programı kapsamında bazı eserleri Farsçaya çevrilen Türk yazarı Aytül Akal ile TOP programı kapsamında bazı eserleri Türkçeye çevrilen İranlı yazar Susan Taghdis'in hikâyelerinin incelenmesi oluşturmaktadır. Tezin amacı, iki yazarın hikâyelerini karşılaştırmak; yazarların eserlerinden hareketle çocuk edebiyatına yükledikleri işlevi tespit edip kıyaslamak; aynı zamanda Türkiye ve İran sahası çocuk edebiyatını bu iki örnek üzerinden tematik açıdan bir incelemeye/değerlendirmeye tabi tutmaktır. Ayrıca konunun daha iyi ortaya konması adına karşılaştırmalı edebiyat ve çocuk edebiyatı konularının genel bir çerçevesi çizilerek literatürleri hakkında bilgi verilecektir. Aynı dönemde yaşayan, Türk ve İran toplumlarının benzer kültürel ve sosyolojik değişimlerine şahit olan, ülkelerinin çocuk edebiyatı alanında önde gelen isimlerinden olan bu iki kadın yazarın hayatları, sanat anlayışları ve kendi ülkelerinin modern edebiyatındaki yerleri de tespit edilmeye çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler Çocuk Edebiyatı, Karşılaştırmalı Edebiyat, Türk Edebiyatı, İran Edebiyatı, Aytül Akal, Susan Taghdis, Tema.
Samed Behrengi'nin hikayelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma
Çocuklar için yazılmış eserler, çocuğun kişisel gelişimini tamamlaması, insani değerler edinmesi, içinde yaşadığı topluma uyumlu hale gelmesi, çevreye ve hayvanlara karşı duyarlı olması, ulusal ve evrensel anlamda ihtiyaç duyulan değerlere sahip olması açısından çok önemlidirler. Çocuk edebiyatı ürünleri üstlendikleri eğiticilik görevini okuyucusuna sunduğu eğitsel iletilerle gerçekleştirir. Bu iletiler çocuğun kişisel, toplumsal, evrensel, dinî, ulusal gelişimine katkı sunacağı gibi bazı durumlarda yazarın kendi ideolojik fikirlerini sunduğu araç olarak da kullanılabilir. Çocuk edebiyatı ürünleri, çocuk eğitiminde en önemli araçlardan biridir. Yazarlar, çocuk edebiyatı ürünleriyle çocuğa çeşitli iletiler sunmaktadır. Sunulan bu iletiler, kimi zaman eğitsel iletilerden oluşurken kimi zaman da eğitsel olmaktan çok uzaktır. Bu yönüyle çocuk edebiyatı ürünlerinin verdiği mesajlar, çocukların yetiştirilmesinde önemli bir etkendir. SamedBehrengi, çocuklar için yazdığı kitaplarla çocukların, içinde yaşadıkları toplumun bir parçası olarak, toplumun sorunlarına ve gerçeklerine yabancı kalmamalarını, duyarlı olmalarını amaçlamıştır. Bu araştırmada, SamedBehrengi'nin 17 hikâyesi özellikle eğitsel iletiler bakımından incelenmiş ve bu iletilerin çocuk eğitimi açısından katkıları vurgulanmıştır. Araştırmada çocuk edebiyatı ürünlerinde bulunması gereken özellikler ve iletilerin nasıl olması gerektiğine dair kriterler göz önünde bulundurulmuştur.SamedBehrengi hikâyelerindeki eğitsel iletilerin tespit edilmesi ve yazılı metinlerin analizi amaçlandığı için nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi modeli kullanılıp,tespit edilen eğitsel iletilerin de farklı temalar altında toplanması için içerik analizi tekniği kullanılmıştır.Araştırmada kullanılacak kategorilerin oluşturulması ve kodların belirlenmesi amacıyla, araştırmanın inceleme nesnelerini oluşturan hikâyeler okunup, iletiler saptanmış, bu iletiler belirli kategorilere ayrılmıştır. Kategorilere ayrılan iletiler uzman görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşlerine göre kategorilerde yer alacak iletiler yeniden düzenlenmiştir.Amaçlarına göre iletiler beş kategori altında kodlandıktan sonra sunuluş biçimlerine göre doğrudan ve dolaylı yoldan aktarım olmak üzere iki farklı kategori altında tekrar kodlandırılmıştır.SamedBehrengi'nin on yedi hikâyesinde 173 eğitsel ileti tespit edilmiştir. Amaçlarına göre bu iletilerin 140 tanesi kişisel gelişimi, 19 tanesi toplumsal gelişimi, 12 tanesi dinî gelişimi, 1 tanesi ulusal gelişimi, 1 tanesi de evrensel gelişimi destekleyen iletilerden oluşmaktadır. Bu iletilerin sunuluş biçimlerine göre ise 170 tanesi dolaylı yoldan aktarılan, 3 tanesi doğrudan aktarılan iletilerden oluştuğu tespit edilmiştir.
Mavisel Yener'in çocuklara yönelik hikayelerindeki eğitsel iletiler üzerine bir araştırma
Eğitimde kazandırılmak istenen değerler öğrenciye çeşitli yollarla verilebilir. Bu yollardan biri de yazınsal değeri olan edebî eserlerdir. Bu bağlamda hikâyeler, eğitsel ileti aktarılması konusunda önem taşıyan edebî türlerden biridir. Yazarların eserleri aracılığıyla aktardıkları iletilerin, eğitselliği ve sunuluş biçimleri yazınsal metin ölçütlerine uygun olmalıdır. Yazınsal nitelikteki kitaplardaki iletilerin sunuluş biçimine göre aktarılmasında, didaktik yönünün olmaması ve örtük olarak verilmesi önemlidir. Hikâyelerde aktarılan iletiler, çocukların kişisel özelliklerinin gelişimine katkı sağlarken, yaşadığı toplumun kültürel öğelerini öğrenmesine ve toplumsallaşma sürecine katılmasına yardımcı olur. Bu düşünceden hareketle araştırmada, Mavisel Yener'in çocuklara yönelik yazdığı hikâyelerde eğitsel iletileri tespit etmek ve bu eğitsel iletilerin sunuluş biçimlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yazarın incelenen 72 hikâyesinde yer alan eğitsel iletiler nitel araştırma kapsamında doküman incelemesi yöntemiyle saptanmış ve yorumlanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniklerinden kategorisel içerik analizi kullanılmıştır. Mavisel Yener'in incelenen hikâyeleri analiz edilmiş ve 56 farklı eğitsel ileti tespit edilmiştir. Bu iletiler bir araya getirilerek incelenmiş, benzerlik ve farklılıkları doğrultusunda tematik bir kodlama yapılmıştır. Bu tematik kodlama sonucu 4 kategori oluşturulmuştur. Daha sonra bu kategoriler altına yerleştirilen iletilerin sunuluş biçimlerine bakılarak doğrudan ve dolaylı yoldan aktarılanlar olmak üzere 2 farklı kategori belirlenmiş ve kodlama tekrar yapılmıştır. Mavisel Yener'in incelenen eserlerinde toplam 592 ileti tespit edilmiştir. Bu iletilerin, amaçlarına göre 478 tanesi kişisel gelişimi, 96 tanesi toplumsal gelişimi, 15 tanesi ulusal gelişimi, 3tanesi ise evrensel düşüncenin gelişimini destekler niteliktedir. Bu iletilerin sunuluş biçimlerine bakıldığında 537 tanesinin dolaylı yoldan, 55 tanesinin de doğrudan aktarıldığı görülmektedir. Mavisel Yener, çocuklara yönelik eserler veren önemli yazarlardan biridir. Yazar, çocuklarda okuma kültürü kendi deyimiyle okuma gereksinimi kazandırmayı amaçlamaktadır. Yazarın, eserlerinde bulunan iletilerinin eğitsel oluşu ve satır aralarına gizleyerek aktarması yazınsal ölçütlere uygun olarak yazdığını göstermektedir. Çalışma sonuçları gerek eğitimcilerin gerek de ebeveynlerin çocuklar için seçtikleri hikâyelerde, iletiler konusunda nelere dikkat etmeleri gerektiği noktasında rehberlik edecek ve ilkokul düzeyindeki çocukların Mavisel Yener'in hikâyelerinden ne derece faydalanacakları konusunda yardımcı olacaktır.
Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon
Bu araştırmada, Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon adı altında Türk kültürünü yansıyacak hikaye kitapları ve illüstrasyonların yapılması amaçlanmıştır.1.bölümde problemin tespiti yapıldı, Araştırmanın amacı, önemi ortaya konuldu. Araştırma Türk kültürüne göre incelendi. Hikâye kitaplarının çocuklar üzerinde etkisi ve 0-6 yaş grubu ilgisi saptanılmaya çalışıldı. Kitap sevgisi, Türk kültüründen Nasreddin Hoca karakteri üzerinde 7 çocuğa anket uygulandı ve analizleri yapıldı.2.Bölümde ise Kültür ve Türk kültürü nereden gelmiş tirle giriş yapıldı. Türk kültürü tarihi özellikleri, gelenek, görenek, örf adet, bayramlar, müzikten yemeğe kadar Türk kültürü üzerine tüm detaylara inildi. Türk kültürünün yaşadığı bağımsız Türk devletlerinden İslamiyet öncesi Türk devletlerine, en son Kurulan Türk cumhuriyeti hakkında bilgi verildi. Daha sonra Osmanlı sanatın başlaması yani Osmanlı minyatürden resme, Müteferrika matbaası ve matbaacılıktan devam edilerek Başlangıcından günümüze Türk illüstrasyon sanatının gelişimi ve Türkiye'de resimli çocuk kitapları evrimi ele alındı. Dünyada Resimli çocuk kitapları Evrimi ve Grafikerlerinin yaptığı çalışma ve hakkındaki bilgilere de yer verildikten sonra 3.bölüm çocuğa görelik kavramına göre yazılan 5-6 yaş çocuk edebiyatının bulunması gereken nitelikler saptanıp anlatıldı. Çocuğa görelik, yalınlık ve içtenlik, biçimsellik yalınlık, ölçüde yalınlık, düşüncede yalınlık, tiplemede yalınlık, Resimli kitapların çocuğa görelik kavramıyla ilgili kriterlerden, fiziki özelliklere kadar anlatıldı. Boyut, kâğıt cinsi, sayfa düzeni, yazım kuralları kitapta dikkat edilmesi gereken her türlü detay dikkate alınarak ayrıntılarıyla yazıldı. İllüstrasyon masal ilişkisi, illüstrasyon ve masal kitabı kavramı ilişkisi, Tasarımcı ilişkisine, tasarlamada tasarımcının yöntem arayışına kadar araştırıldı. İllüstrasyon, teknik, yazılım açısından hiçbir detay atlanmadı. Tüm teknikler tek tek anlatıldı. Dijital ortama geçiş, resimleme ve renklendirilmesi, vektörel çizim programından, vektörel ve bitmap grafiklere kadar dijital ortamda boyama yöntemine kadar anlatıldı. Aşamalar tek tek belirtildi. 4.Bölümde Türk kültürünü yansıtan en önemli karakterlerden biri olan Nasreddin Hoca ele alındı. Türk mirası olarak kabul edilen Nasreddin Hoca'nın unutulup unutulmadığı hakkında araştırma ve röportaj yapıldı.1.Bölümdeki Araştırmanın Türk kültürüne göre incelenmesi bölümünde 0-6 yaş çocuklarla anket düzenlendi. Nasreddin Hoca hakkında sorular soruldu. 4.Bölümün devamında ankette sorulan Nasreddin Hoca hakkında bilinmesi gereken bilgiler yer verildi. Nasreddin Hoca bize neler kattı sorusu cevaplandı. 5.Bölümde çalışmanın literatüre katkısı anlatıldı. Araştırmanın sonucunda; Çocuklar resimli kitaplarla etkileşimlerinde ilk olarak resimlerine bakarlar. Çocuk için çizilen resimlerin çocuğun zevkine hitap etmesi, çocuğun anlayacağı sadeliği içerirken çocuğun yorum yapmasına da imkân vermesi gerekir. Çocuk resimlerde gerçekliği bulurken, hayallerini de gerçekleştireceği bir dünya ister. Çocuğa görelik kavramını içinde barındıran bir resim sadeliği, renkleri, boyut ve derinliği içinde barındırmalı ve anlamlı olmalıdır. Çocuğun ilk ilgisini çeken resim olsa da hikâyenin içeriği çocuğu kitaba bağlayan asıl öğedir. Çocuk yaşadığı kültürü kitaplardaki bilgilerle karşılaştırmak ister. Çocuğun ilgisini çeken, çocuğa yol ve yöntem öğreten, çocukta merak ve hikâyeye karşı istek uyandıran hikâyeler çocuğun kitaba bağının artmasını ve yaşamını renklendirmesini sağlar. Çocuğun gelişimini bir bütün olduğunu ve çocuğun birçok uyarıcıya maruz kaldığını düşünürsek resimli kitaplar çocuk için bir pratik alanıdır. Resimli hikâye kitaplarının çocuğun gelişimine, sosyalleşmesine faydasının yanında küçük yaşlarda başlanan çocuk edebiyat Kitap ilişkisi çocuğun gelecek yaşamında kitap kültürünün oluşmasına da Zemin hazırlamış olur. Çocukta oluşan kitap kültürü çocuğu yorum yapan, düşünen, araştıran, yaratan ve tartışan bireyler haline getirir. Kısaca çocuğun doğumuyla beraber tanıştığı resimli kitaplar çocuğun başarılı bir yetişkinlik geçirmesine alt yapı oluşturur. Bu durum düşünülerek "Türk kültürüne göre çocuk hikaye kitaplarında illüstrasyon" adı verilen tez için Türk kültüründen Osmanlıya, Osmanlıdan Cumhuriyet tarihine kadar yapılan yapıtlar incelenmiş ve sanatçıların eserleri paylaşılmış bunun üzerine kültürümüzü yansıtan Nasreddin Hoca karakteri ele alınarak incelenmiş, anket yapılmış çıkan sonuçlar tablolaştırılmıştır. Yapılan röportajlarda Türk kültürünü örf ve adetlerini benimsetmek istemeyen hiçbir veliye ve çocuğa rastlanmamış, Türk kültürünün korunması desteklenmiştir. Son olarak Nasreddin Hoca bizlere neler kattı soruna ve Nasreddin Hoca hakkında tüm bilgiler verilmiştir. Sonuç olaraksa Bu araştırmada incelenen kitapların çocuğa görelik kavramına göre nitelikleri ortaya konmuş, nitelikli bir kitapta bulunması gereken, içinde çocuğa Eğitiminde Türk kültürünün de yansıtılmasını barındıran özellikleri de belirtilmiştir. Son bölümde Çalışmanın Literatüre katkısı anlatılarak sanatsal açıdan yorumlar yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Türk Kültürünün tarihsel oluşumu, Türk kültürünün çocuk hikâye kitaplarına yansıtılması, Röportaj, Anket ve Anket değerlendirilmesi.
Çocuklara yönelik dergi ve kitaplarda tipografi sorunları
Hedef kitlelere özel konularla ilgili bilgi ve düşüncelerin aktarıldığı dergi ve kitaplardaki çeşitlilik her geçen gün artmaktadır. Çocuk dergi ve kitapları, çocuğun okul dışında geçirdiği zamanın daha verimli olarak geçirmesini sağlayan, düşünme, dil ve okuma becerisini geliştirme, çocuğu eğitme, bilinçlendirme ve eğlendirme gibi işlevlere sahip olan basılı iletişim araçlarıdır. Çocuk dergi ve kitaplarında, mesajın iletilmesi ve sunuluşu oldukça önemlidir. Tam da burada grafik tasarıma büyük yer düşmektedir. Ülkemizde yayınlanan çocuk kitap ve dergilerinde tipografik açıdan birçok sorun vardır. Araştırmada bu sorunların neler olduğu ve nasıl giderilebileceği incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çocuk Dergi ve Kitapları, Tipografi Tasarımı, Tipografi Sorunları
Okul öncesi çocuk kitaplarındaki illustrasyonların, çocuğun gelişimine etkileri
Resimli çocuk kitapları çocuğun duygusal, fiziksel ve zihinsel gelişimi açısından önemi oldukça büyüktür. Çocuğun ilerleyen yaşlarda okuma alışkanlığı kazanabilmesi için okul öncesinde tanıştığı kitapları sevmesi önemlidir. Bunun en güzel yolu okul öncesi dönem çocukları için hazırlanmış, görsel bir uyaran olarak illüstrasyonun kullanıldığı nitelikli kitaplardır. 2-5 yaş arası çocuğun ilk algısı görsel olduğu için, bu dönemde gösterilen kitaplarda öğretilecek bilgiler illüstrasyon açısından güçlü, anlaşılır ve gerçeğe dayalı olmalıdır. Kitaplar çocuklara içinde bulundukları dünyayı daha iyi anlamaları konusunda yardımcı olur. Bu sebeple okul öncesi çocuk kitaplarındaki illüstrasyonlar ve metin çelişmemeli, çocuğun ilgisini çekecek şekillerde çizilmeli ve renklendirilmelidir.
Dijital ortamdaki masal kitaplarının grafik tasarımlarının incelenmesi
Teknoloji hayatımızın odak noktası olmuş, 7'den 70'e tüm yaş grupları buna uyum sağlamış ve sağlamaktadır. 80 yaşındaki birinin yeni çıkmış bir sosyal mecrada hesabı olduğunu gördüğümüzde de, 3 yaşındaki çocuğun elindeki tableti istediği şekilde yönlendirerek oyunlar oynayıp istediği videoları izleyebildiğini gördüğümüzde de şaşırmamaktayız. Gelişen teknolojinin olumsuz şekilde etkilediği yegane unsur basılı yayınlardır. Gazete, dergi ve kitapların tirajları git gide düşmektedir. Basım-dağıtım maliyetlerinin artmasıyla birlikte dünyanın farklı ülkelerinde de birçok gazete, dergi ve kitap yayın hayatına sanal ortamda devam etmektedir. Kitap ve yayıncılık literatürüne tablet ve bilgisayarlar için dijital kitap, e-kitap gibi kavramlar eklenmiştir. Tableti elinden düşürmeyen, teknoloji ile iç içe olmayı seven çocuklar için ise dijital kitap, kitabı çocuklara sevdirmenin en kolay yollarından birisidir. Özellikle masal kitapları bir çocuğun duygusal zekasını, hayal dünyasını ve yeteneklerini geliştirmek için önemli bir araçtır. Renkler, grafikler, görseller, tipografi gibi elemanlarla zenginleştirilen bir masal kitabının tasırımında her bir elemanın bir anlamı vardır. Çocukların okuduğu metnin anlamı kadar, bu grafik tasarım öğelerinin yerinde kullanımı da çocuğun geşlimini doğru etkilemesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada çağımızda basılı yayınların yerini almaya başlayan dijital ortam masal kitapları ele alınacak ve kitapların içersindeki grafik tasarım öğeleri analiz edilecektir. Bu öğelerin kitaba olan katkıları incelenecek ve bu katkıların çocuğa nasıl yansıyacağı araştırılacaktır. Anahtar Kelimeler Kitap, Çocuk, Tasarım, E-kitap, Dijital, Masal, Keloğlan.
Artırılmış gerçeklik ile çocuk hikaye kitabı tasarımı
20. yüzyılda birçok farklı teknolojinin ortaya çıkması bilgi kaynaklarının dijital ortamda kullanımına olanak sağlamıştır. Eğitim intranet, internet, uzaktan eğitim, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamaları gibi çağın yeni teknolojik gelişmeleriyle birlikte farklı platformlar üzerinden de çeşitlenerek öğrencilerin öğrenme etkinlikleri konusunda farklı imkanlara kavuşmasını sağlamıştır. Gelişen bu yeni teknolojiler yeni nesilin yapısının da değişiklikliğe uğramasına neden olmuştur. Video, ses, animasyon, etkileşim, gibi geleneksel eğitim modeli içerisinde gerçekleştirilmesi mümkün olmayan birçok özellik AG teknolojileri ile birlikte mümkün hale gelmiştir. Birçok eğitim alanını etkileyen artılımış gerçeklik teknolojisi çocuk hikaye kitapları için de alternatif bir teknoloji kullanımı olarak yerini almaktadır. Bu çalışma Artırılmış Gerçeklik Çocuk Hikaye Kitabı Tasarımı konusunu kaynak tarama usulü ele almakta, aynı zamanda konuyla ilgili olarak uygulamalı bir proje ortaya koymaktadır. Tezin birinci bölümünde genel bir giriş niteliğindedir. İkinci bölümde gerçeklik türleri incelenerek artırılmış gerçeklik teknolojisi tarihinden kullanım alanlarına kadar detaylarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde hikaye, artırılmış gerçeklik ve öğrenme arasındaki ilişkiler vurgulanarak konvansiyonel hikaye kitapları ile artırılmış gerçeklik hikaye kitapları arasındaki farklar gösterilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölüm artırılmış gerçeklik çocuk hikaye kitabı uygulama projesinin raporunu içermektedir. Beşinci bölümde ise veriler ışığında özetleme, yorumlama, değerlendirme ve önerilerin yer aldığı sonuç kısmı yer almaktadır. Anahtar Kelimeler : Artırılmış gerçeklik, hikaye, illüstrasyon, çocuk kitabı