Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60 ay ve üzeri çocukların sosyal uyum becerileri ile mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların sosyal uyum becerileri ile mizaç özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, betimsel araştırma desenlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna, Konya Meram ilçesinde bulunan okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60 ay ve üzeri 613 çocuğun annesi dâhil edilmiştir. Araştırmada sosyal uyum becerilerini ölçmek için 'Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği', mizaç özelliklerini ortaya çıkarmak için 'Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği', demografik bilgilerin toplanması için ise 'Genel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.0 programında yapılmış, t-testi, varyans analizi, çoklu regresyon analizi ve farkın hangi gruptan kaynaklandığını ortaya çıkarmak üzere post hoc testlerinden Dunnett C testi uygulanmıştır. Çalışmada çocukların sosyal uyum ve becerileri ile mizaç özellikleri (tepkisellik, sebatkarlık, sıcakkanlılık-utangaçlık, ritmiklik) üzerinde etkisi olduğu düşünülen cinsiyet, kardeş sayısı, anne yaşı, anne eğitim düzeyi, aile tipi ve ailenin gelir düzeyi değişkenleri açısından analizler yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda sosyal uyum ve beceri ölçeği alt ölçeğinden aldıkları puanlarda cinsiyetin, annelerin eğitim düzeylerinin ve ailenin aylık gelir düzeyinin anlamlı bir farklılık oluşturduğu (p<0.05), çocukların kardeş sayılarının, anne yaşının ve aile tipinin anlamlı bir etki yaratmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Çocukların mizaç özellikleri ölçeğinin alt boyutlarından aldıkları puanlar incelendiğinde cinsiyet faktörünün; tepkisellik ve sebatkârlık için anlamlı bir etkiye sahip olduğu (p<0.05), sıcakkanlılık-utangaçlık ve ritmiklik özellikleri için ise anlamlı bir etkiye sahip olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Kardeş sayısı ve aile tipi faktörünün sebatkârlık alt boyutu hariç diğer alt boyutlarda anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür (p>0.05). Anne eğitim düzeyinin ritmiklik ve tepkisellik alt boyutunda, ailenin gelir düzeyinin sıcakkanlılık-utangaçlık, ritmiklik ve tepkisellik alt boyutunda, anne yaşı faktörünün ise yalnızca ritmiklik alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu rapor edilmiştir (p<0.05). Mizaç ölçeği alt boyutlarından olan sebatkârlık, sıcakkanlılık-utangaçlık ve tepkisellik puanları, sosyal uyum ve beceri ölçeği alt boyutları ile ilişkili bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda sosyal uyum alt boyutundaki değişimlerin %28'i, sosyal uyumsuzluk alt boyutundaki değişimlerin ise %26'sı çocukların mizaç özelliklerindeki değişimlerden oluştuğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Uyum, Sosyal Beceri, Sosyal Uyumsuzluk, Mizaç, Okul Öncesi Dönem.