Okul öncesi eğitim yapılarında iç mekân çevresel faktörlerin değerlendirilmesi: Konya örneği

Toplumun dinamizmi olan çocukların benlik hissinin oluştuğu ve yeteneklerini keşfettiği dönem; okul öncesi eğitim dönemidir. Çocuğun kimlik kazandığı bu dönemde ilk algıları ve anıları, ailesi ile okul öncesi eğitimi aldığı mekânlarda oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı çocuğun fizyolojik gereksinimlerini göz önünde bulundurarak okul öncesi eğitim yapılarında iç mekân çevresel faktörlerinden; aydınlatma ve havalandırma, malzeme, kapasite ve düzen, renk, ergonomi başlıkları altında, Konya ili örnekleriyle araştırmak ve bu araştırma sonucunda ortaya çıkan sorunlar doğrultusunda eğitimcilere ve tasarımcılara ışık tutmaktır. Tez kapsamında, okul öncesi eğitim yapılarında iç mekân çevresel faktörlerin standartları elde edilmeye çalışılmış, bu faktörlerin çocukların eğitiminde uygunluğu araştırılmıştır. Okul öncesi eğitim yapılarının; tanımı, amacı, tarihçesi, iç mekân çevre koşulları ve mekân kurguları ele alınmıştır. Bu araştırmalar göz önünde bulundurularak okul öncesi eğitim yapılarının genellikle eğitim alanları, oyun ve beceri alanları, servis ve sirkülasyon alanlarından oluştuğu görülmüştür. Okul öncesi eğitim yapılarının iç mekân çevresel faktörlerinin tespitinde, yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tez ve makaleler ele alınarak, Milli Eğitim Bakanlığının sayısal veri standartları göz önünde bulundurulmuştur. Öncelikle mekânsal planlama analizi, sonrasında ise bu mekânlarda iç mekân çevresel faktörleri; aydınlatma ve havalandırma, malzeme, kapasite ve düzen, renk, ergonomi başlıkları altında incelenmiştir. Mekânsal planlama analizinde idari birimler, servis alanları ve öğrenim mekânları arasındaki kurgu ve yöntemler incelenmiştir. Tanımlanan iç mekân çevresel faktörlerin öğrenciler üzerindeki etkileri daha önce yapılan araştırmalar kaynak gösterilerek tespit edilmiştir. 3. bölümde Konya ili içerisinde karakteristik 10 okul tespit edilmiştir. Bu okullar kreş ve gündüz bakım evleri ile anaokulları arasından okul öncesi eğitimi danışmanlarına danışılarak seçilmiştir. Öncelikle imar planı düzenlemesinde okul olarak cins tahsisi yapılmış okullar tespit edilmiş ancak sayıları çok az olduğu için sonradan eğitim binasına çevrilmiş yapılar da incelemeye alınmıştır. Sonuç ve değerlendirme olarak tanımlanan iç mekân çevresel faktörlerin standartlarının incelenen eğitim yapılarında uygulamaları, plan şemaları üzerinden ölçülerinin ve kapasitelerinin uygunluğu, tablolarla da diğer çevresel faktörlerin değerlendirilmesinde bulunulmuştur. Tezin tespit ve değerlendirme sonucuna göre iç mekân çevresel faktörlerin, kullanıcıların fiziksel ve psikolojik açıdan daha verimli ve konforlu bir eğitim görebilmesi için tespitlerde bulunulmuştur. Tüm yönlerden değerlendirildiğinde bu çalışmanın kendi alanında atılmış bir adım olduğu düşünülebilir.