Okul öncesi genel eğitim sınıfına devam eden görmeyen çocuğa geometrik şekillerin öğretim sürecinin incelenmesi: Bir durum çalışması

Amaç: Bu araştırmanın amacı, okul öncesi genel eğitim sınıfına devam eden görmeyen bir çocuğa geometrik şekil kavramlarının öğretiminde yaşanan sorunların ve ihtiyaçların derinlemesine bir şekilde incelenerek bu sorunların ve ihtiyaçların ortaya koyulmasıdır. Yöntem: Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu X okulunda okul öncesi genel eğitim sınıfına devam eden görmeyen bir çocuk ve ona eğitim veren bir öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada çoklu bilgi kaynaklarını işe koşularak derinlemesine bir inceleme gerçekleştirmek amacıyla öğretmen demografik bilgi formu, öğrenci demografik bilgi formu, performans belirleme formu, görüşme, gözlem (yapılandırılmış ve yapılandırılmamış), araştırmacı günlüğü, ölçüt bağımlı ölçü aracı ve dokümanlardan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Bu veriler, içerik analiziyle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada okul öncesi genel eğitim sınıfına devam eden görmeyen çocuğun eğitim aldığı sınıfta geometrik şekillerin öğretim sürecine ilişkin öğretim öncesi hazırlık, giriş etkinlikleri, etkinliğe geçiş, gelişme etkinlikleri, sonuç etkinlikleri, uyarlamalar ve sınıf / davranış yönetimine yönelik bulgular elde edilmiştir. Geometrik şekillerin öğretim sürecinde hazırlıkla ilgili sorunlar, görmeyen çocuğun istenmeyen davranışları, gören çocukların istenmeyen davranışları, materyalle ilgili sorunlar, öğretimle ilgili sorunlar, görmeyen çocuğun dâhil edilmesiyle ilgili sorunlar, görmeyen çocuğun gelişimsel sorunları, güvenlikle ilgili sorunlar, sınıf yönetimiyle ilgili sorunlar, öğretmenin yeterlilik düzeyi ve mitleri, değerlendirmeyle ilgili sorunlar, hizmet öncesi eğitimdeki sorunlar ve görmeyen çocuğun ailesiyle ilgili sorunlara yönelik pek çok farklı sorunun olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte görmeyen çocukla bağlantılı olarak materyalle ilgili ihtiyaçlar, öğretimsel ihtiyaçlar, görmeyen çocuğun ailesinin ve öğretmenin ihtiyaçları olmak üzere çeşitli ihtiyaçların olduğu saptanmıştır. Araştırmanın yapılandırılmış gözlem verilerinden ise uygun materyal kullanımı, materyallerin erişim durumu, materyallerin dayanıklılığı, materyallerin uygunluğu, fiziksel düzenleme, oturma düzeni, sınıf mevcudu, öğretime giriş, öğretim süreci ve öğretim sonrasına yönelik bulgular elde edilmiştir. Son olarak görmeyen çocuğun geometrik şekillere ilişkin bilgi düzeyinin veri toplama öncesi ve sonrası aynı olduğu bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda geometrik şekillerin genel olarak gören ve görmeyen çocukları kapsayacak şekilde anlatıldığı ancak çoğunlukla görmeyen çocuk açısından olmak üzere pek çok farklı sorun ve ihtiyaç ile karşılaşılmıştır. Karşılaşan sorunların kaynağının daha çok öğretmenin bilgi eksikliği, ihtiyaçların ise genel olarak öğretmenin bilgisinin yetersiz olması ve materyal kaynaklı olduğu değerlendirilmiştir. Bu sebeple özellikle öğretmen ve diğer paydaşlar için bilgilendirme ve materyal temelli öneriler ön plana çıkmıştır. Son olarak görmeyen çocuğun geometrik şekiller özelinde veri toplama öncesi ve veri toplama sonrası bilgi düzeyi incelendiğinde her iki durumda da belli başlı öğrenme ihtiyaçlarının olduğu sonucuna varılmıştır.