Okul öncesi öğretmeninin uygulamaları ile çocukların prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim ortamlarında gözlemlenen çeşitli öğretmen uygulamalarının çocukların prososyal davranışlarıyla ilişkisini incelemektir. Araştırma, 2015–2016 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Kağıthane ilçesinde bulunan ve 48-60 aylık çocuklara hizmet veren okullarda yürütülmüştür. Örneklem 11 okulda yer alan 30 öğretmenden oluşmaktadır. Öğretmenlerin sınıf içi uygulamaları araştırmacı tarafından gözlemlenmiş ve öğretmenlerden çocukların kendiliğinden ve öğretmen istediğinde prososyal davranışlar sergileme sıklıklarını değerlendirmeleri istenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bir sınıfta yer alan çocukların kendiliğinden sergiledikleri prososyal davranış sıklığının öğretmenlerinin onların prososyal davranışlarını engelleme derecesine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Prososyal davranışların engellendiği sınıflarda yer alan çocukların, bu tür davranışların hiç engellenmediği ya da nadiren engellendiği sınıflarda yer alan çocuklardan daha az sıklıkla prososyal davranış sergiledikleri gözlemlenmiştir. Diğer taraftan, çocukların öğretmen istediğinde sergiledikleri prososyal davranış sıklığının öğretmenlerinin onların prososyal davranışlarını engelleme derecesine göre farklılık göstermediği bulunmuştur. Son olarak, öğretmenlerin çocukların prososyal davranış gelişimini destekleyici uygulamalarının, sınıfta yer alan çocukların ne kendiliğinden ne de öğretmen istediğinde prososyal davranış sergileme sıklığı ile ilişkili olmadığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, prososyal ve empatik davranış, ahlak gelişimi, öğretmen uygulamaları