Okul öncesi öykü ve masal kitaplarında toplumsal cinsiyet olgusu

Bu araştırmanın genel amacı, ?okul öncesi öykü ve masal kitaplarında toplumsal cinsiyet olgusu nasıl ele alınmıştır?? sorusuna yanıt aramaktır. Bu araştırmanın evrenini; Türkiye'de yayınlanan okul öncesi çocuklarına yönelik tüm öykü ve masal kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini; Gaziantep il merkezindeki okul öncesi eğitim kurumlarında kullanılan, araştırmacı tarafından yansızlık kurallarına bağlı olarak seçkisiz (rastgele) eleman örnekleme yöntemiyle seçilmiş 200 adet öykü ve 50 adet masal kitabı oluşturmuştur.Çalışmada veri toplama aracı olarak doküman incelemesi kullanılmış, incelenen dokümanlar betimsel analiz yöntemiyle açıklanmış ve yorumlanmıştır. Araştırmanın başında çocuk edebiyatı ve toplumsal cinsiyet olgusu ile ilgili alan yazın taraması yapılmıştır. Araştırılacak olan toplumsal cinsiyet kategorileri 1) Kadın ve erkek figürler hangi meslek türünde betimlenmiştir?, 2) Kadın ve erkek figürler kimlerle birlikte gösterilmiştir?, 3) Kadın ve erkek figürler hangi mekanda gösterilmiştir?, 4) Kahramanlar hangi cinsiyet özelliğini taşımaktadır?, 5) Aile hayatlarında kişiler cinsiyetlerine göre nasıl betimlenmektedir? Başlıkları altında incelenmiştir.İncelemenin sonunda okul öncesi çocukları için hazırlanmış olan öykü ve masal kitaplarındaki toplumsal cinsiyet kategorileri yüzde dağılımı biçiminde sunulmuş, elde edilen sonuçlar cinsiyet rollerinin öğrenilmesinde önemli yeri olan toplumsal cinsiyetin, çocukların sosyalleşmeleri açısından uygun olup olmadığı yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda, incelenen öykü ve masal kitaplarında kadınların çalışma hayatı çok kısıtlı tutulmuş ve meslek rolleri çok az belirtilmiştir. Öykü ve masal kitaplarındaki kadın figürler genellikle ev içinde ve çocuklarıyla ilgilenen anne rolünde gösterilmiştir. Öykü ve masal kitaplarında sosyalleşmeye bağlı olarak kız çocuk karakterleri de annelerine mutfakta ya da evin temizliğinde, erkek çocuk karakterleri ise annelerine alışveriş işinde yardım etmektedir. Değişen modern aile yapısına göre de, incelenen öykü ve masal kitaplarındaki kadın ve erkek figürler, geleneksel toplumsal cinsiyet olgusuna uygun rollerde resmedilmektedir.ANAHTAR SÖZCÜKLEROkul Öncesi, Öykü, Masal, Toplumsal Cinsiyet