Okul şarkıları kitaplarında yer alan görsel imgelerin eğitim amaçlarına uygunluğu açısından analizi

Bu araştırmada ortaokul müzik ders kitapları ve belirlenen altı adet okul şarkıları kitapları, kapak tasarımı, renkli veya siyah beyaz olması, çeşitliliği, konu ile ilişkisi, kitabın amacı ile bağlantısı ve öğrenci düzeyine uygunluğu açısından incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi kullanılmıştır. Bu araştırmanın evrenini okul müzik ders kitapları ve okul şarkıları kitapları, örneklemini ise 2020-2021 eğitim-öğretim yılında kullanılan ortaokul müzik ders kitapları ve belirlenen altı adet okul şarkıları kitapları oluşturmaktadır. Örneklem olarak ele alınan müzik kitapları yukarıda belirtilen analiz başlıkları altında incelenerek şu sonuçlar elde edilmiştir: "Çocuklara Şarkılar" kitabında imgelerin şarkılara göre daha çok kullanıldığı görülmektedir. Şarkılar 3 majör ve 2 minör ton olmak üzere toplam 5 farklı tonda ve 2 farklı ölçüde yazılmıştır. "Çocuklar ve Gençler İçin Şarkı Demeti" kitabında toplam 70 okul şarkısı bulunmaktadır ve hiç görsel kullanılmamıştır. Sadece ön ve arka kapak tasarımında olmak üzere toplamda 3 renksiz görsel bulunmaktadır. "Ezgi Yumağı" kitabında şarkılar ve imgelerin neredeyse eşit olduğu görülmektedir. Şarkıların 3 farklı tonda ve makamsal olarak yazıldığı görülmektedir. "Kır Çiçekleri" kitabında hiç görsel kullanılmadığı, sadece ön kapakta bir adet görsel kullanılmıştır. Kitap 5 bölüm olarak tasarlanmış ve tür olarak türkülerden oluşmaktadır. Kolaydan zora doğru sıralanmış ve çocukların ses aralığı dikkate alınarak transpoze edilmiştir. "Mavi Bilye" kitabında şarkılar ve imgelerin eşit olduğu görülmektedir. Kitapta kapak tasarımında 2 görsel renkli olarak, iç bölümünde ise görseller monokrom olarak kullanılmıştır. Şarkılar 5 farklı tonda ve makamsal olarak yazıldığı görülmektedir. "Seksen Yılın En Güzel Okul Şarkıları" kitabında 80 okul şarkısı bulunmaktadır ve sadece kapak tasarımında bir adet görselin kullanıldığı görülmektedir. Kullanılan okul şarkıları 7 farklı tonda ve makamsal olarak yazılmıştır. 5. sınıf müzik ders kitabında imgeler şarkılara göre daha çok kullanılmıştır. Renkli ve dijital çizim olarak verilen görseller dersin konusunu desteklemektedir. Kitapta kullanılan şarkılar 5 farklı tonda ve makamsal olarak verilmiştir. 6. sınıf müzik ders kitabında 40 şarkı ve 90 imgenin kullanıldığı görülmektedir. Kitapta kullanılan 1 renksiz ve 89 renkli görseller dersin konusunu desteklemektedir. Kitapta kullanılan şarkılar 6 farklı tonda ve makamsal olarak verilmektedir. 7. sınıf müzik ders kitabında renkli ve renksiz olarak toplam 127 imge ve 48 şarkı görülmektedir. Kitapta verilen şarkılar majör ve minör olmak üzere 6 farklı tonda ve makamsal olarak verilmiştir. 8. sınıf müzik ders kitabında 62 şarkı ve 90 imgenin kullanıldığı görülmektedir. Kitapta kullanılan 5 renksiz ve 85 renkli görseller dersin konusunu desteklemektedir. Kitapta kullanılan şarkıların ise 5 farklı ton ve makamsal olarak yazıldığı görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda imgesel destekli okul şarkıları çalışmalarının artırılması gerekliliğini ve müzik altyapılarının animasyonlar ile güçlendirerek dijital medya destekli şarkı öğretimi stratejilerinin kurulması, incelediğimiz sadece nota basımının olduğu kitapların yeni bir proje çalışması yapılarak renkli görseller ile desteklenmiş biçimde basılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Müzik eğitimi, Okul şarkıları, İmge analizi