Okul şarkılarının ortaokul öğrencilerinin etkin vatandaşlık değerlerinin kazanımına etkisi

Bu araştırma, etkin vatandaşlık değerleri konularını kapsayan okul şarkılarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin etkin vatandaşlık değerlerine etkisini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda etkin vatandaşlık değerlerinden sevgi, saygı, yardım severlik, adil olmak, doğruluk-dürüstlük, sorumluluk değerlerini içeren alt boyutlar incelenmiştir. Araştırmada değerler konusu içeren okul şarkılarının öğretildiği deneysel değişkenin uygulandığı deney grubu ile uygulanmadığı kontrol grubu arasındaki farkları belirlemek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu Mersin ili Tarsus ilçesinde 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Eğitim-Öğretime devam eden Turgut İçgören Ortaokulundaki 6. sınıflardan tesadüfi yöntemle belirlenen 25 deney grubu, 25 kontrol grubu olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada verilerin toplamasında Çalışkan ve Yıldırım (2020) tarafından ortaokul öğrencilerinin etkin vatandaşlık değerlerinin düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilen "Etkin Vatandaşlık Değer Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı ile ilk aşamasında güvenilirlik analizi ardından Wilcoxon İşaret testi ve Mann Whitney U testleri gibi çeşitli analizler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında kontrol grubunun kendi içinde etkin vatandaşlık değerleri ve alt boyutları açısından öntest-sontest puanları arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Deney grubunun da kendi içinde etkin vatandaşlık değerleri ve alt boyutları açısından ön test-son test puanları arasında anlamlı farklılaşma görülmemiştir. Benzer şekilde gruplar arası öntest puanları karşılaştırmalarında da anlamlı farklılık bulunamazken sontest puanlarında etkin vatandaşlık değerlerinden sevgi ve adil olma değer alt boyutu hariç diğer değerlerde deney grubu lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Böylece okul şarkılarının ortaokul öğrencilerinin etkin vatandaşlık değerlerinin kazanımına etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu değerlerin kazanımı için ortaokul şarkılarının kullanılması önerilmiştir.