Okul servis araçları taşımacılığı ile kaza-trafik ilişkisinin çok yönlü analizi (Ankara şehir içi örneği)

Bu çalışmada, Ankara ili merkez ilçelerinin mevcut okul taşımacılığı, okul çevresindeki trafik akışının durumu ve yolların bir biri ile etkileşimleri, teknik özellikleri ve kaza risk durumları ile trafik sıkışıklığına neden olan diğer unsurlar çok yönlü olarak incelenmiştir. Bu çerçevede, Ankara il merkezinde bulunan Altındağ, Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Sincan ve Etimesgut ilçelerinde trafikle doğrudan etkileşim içinde olan toplam 51 adet ilk ve orta dereceli okulun; bulundukları konum, bu okullarda öğrenci taşımacılığı yapan sürücüler ve taşımacılıkta kullanılan araçlar çok yönlü incelenmiştir. Okulların konumlarının trafik kazalarına etkilerinin belirlenebilmesi amacıyla, her okul için kaza risk puanı oluşturulmuş ve risk durumlarına göre ilçeler bazında sıralanmıştır. Okul servis sürücülerinin genel karakteristik özelliklerinin ve kaza eğilimlerinin belirlenebilmesi amacıyla anketler yapılmış ve elde edilen veriler istatistiksel analizlere tabi tutularak sürücülerin genel karakteristik özellikleri ile karıştıkları trafik kazaları arasındaki ilişkiler irdelenmiştir. Belediyeler tarafından hazırlanan imar planlarında; okul servis araçları için park alanları, indirme-bindirme alanları, personel otoları için otopark ve öğrenci velilerinin araçlarıyla ilgili geçici otopark alanlarının yeterince dikkate alınmadığı tespit edilmiş, mevcut otoparkların, özellikle öğrencilerin giriş-çıkış saatlerinde okul servis araçlarının kullanımına tahsisi ile belirli ölçüde rahatlama sağlanılabileceği önerilmiştir. Ayrıca okul servis araç sürücülerinin; trafik kuruluşları, belediyeler ve ilgili odaların işbirliği ile özel eğitimden geçirilmesi, eğitim sertifikası olmayanların okul servis araçlarını kullanmasına izin verilmemesi önerilerek tüm toplumun okul servis taşımacılığının kuralları hakkında bilinçlendirilmesi amacıyla çalışmalar yapılması tavsiye edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Trafik, trafik kaza istatistikleri, araç, okul servistaşımacılığı, okul çevresi trafik durumu, Ankarailçelerindeki okulların durumları