Okul yöneticilerinde duygusal emek

Bu araştırmada okul yöneticilerinin okul ortamında sergiledikleri duygusal emeğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu, Tokat il merkezinde görev yapan 15 okul müdürü ve 15 müdür yardımcısından oluşan 30 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla okul yöneticileriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi süreci benimsenmiştir. Araştırma bulgularından çıkan sonuçlara göre okul yöneticilerinin duygularının kanun, yönetmelik veya protokol kuralları gibi resmi kurallardan çok, kişisel özellikler ve meslek ahlakı gibi gayrı resmi kurallar tarafından yönlendirildiği belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin okul ortamında genellikle kızgınlık, üzüntü, korku gibi hissettikleri olumsuz duyguları yansıtmayıp duruma uygun duyguyu sergilemek için rol yaptıkları gözlenmiştir. Daha çok öğrencilere istendik davranışları kazandırmak için ve öğretmenleri motive etmek için yüzeysel sergileme davranışında bulundukları sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticiliğin gereği olarak herkese eşit davranmak, olumlu okul iklimi oluşturmak, saygı çerçevesinde sağlıklı iletişim kurmak, otoriteyi korumak, pozitif olmak ve önyargılardan kurtulmak adına içten sergileme davranışında bulundukları saptanmıştır. Okul yöneticilerinin çalışma ortamındaki insanlarla ilişkilerinde duygularını yönetme çabasının fiziksel ve psikolojik yorgunluk, yıpranma, mutsuzluk, stres, gerginlik, sinir, baş ağrısı, pişmanlık, uykusuzluk, otorite olarak görülmeme, tansiyon, huzursuzluk gibi olumsuz sonuçlar doğurduğu saptanmıştır. Okulda duygularını yönetmelerinin olumlu sonuçlarının da olumlu iletişim, pozitif okul iklimi, mutluluk, psikolojik rahatlama, insanları daha iyi tanıma, başarı, insanların güvenini kazanma, daha tedbirli ve öngörülü olma, kabul görme, olgunluk, iyi insan olma hissiyatı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak duygu yönetimi ile ilgili uygulamaya dönük programlar ve eğitim atölyelerinin okul yöneticilerinin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerine entegre edilmesi, duygusal emek konusunda üst yönetim, okul yöneticileri ve öğretmenlerin farkındalıklarının sağlanması ve arttırılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Duygu, Duygusal Emek, Okul Yöneticisi