Okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin stres düzeyleri arasındaki ilişki

Bu araştırmanın temel amacı, ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine dayanarak, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesindeki resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan toplam 6748 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem, uygun örnekleme ve ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup araştırmaya 411 öğretmen katılmıştır. Veri toplama sürecinde; öğretmenlerin kişisel ve mesleki bilgilerini içeren "Kişisel Bilgi Formu", Özdemir'in (2012) Türkçeye uyarladığı "Dağıtımcı Liderlik Envanteri" ve Baltaş ve Baltaş'ın (2006) geliştirdiği "İş Stresi Ölçeği" olmak üzere üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, t-testi (Independent sample t-testi) ve Tek yönlü Varyans Analizi (Oneway ANOVA) yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışlarına ve stres düzeylerine ilişkin algılarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin algılarına dayalı olarak yapılan değerlendirmelerde, okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin stres düzeylerinin; öğretmenlerin cinsiyeti, mesleki kıdemi, eğitim düzeyi, görev yaptıkları okulda geçirdikleri süre ve mevcut yöneticileriyle çalışma süreleri değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, öğretmenlerin algıladığı okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin yaşadığı stres düzeyi arasında zayıf fakat negatif yönlü bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Böylece öğretmenlerin okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışlarına yönelik algıları yükseldikçe iş stresi düzeylerinin azaldığı anlaşılmaktadır. Okul yöneticilerinin dağıtımcı liderlik davranışlarının öğretmenlerin stres düzeylerini anlamlı düzeyde yordamadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, dağıtımcı liderlik tek başına öğretmen stresinin belirleyicisi olarak görülmemektedir. Anahtar Kelimeler: Dağıtımcı liderlik, Liderlik, Öğretmen stresi, Stres