School administrators' attitudes towards the inclusion of children with disabilities at schools(a case study of elementary and middle schools in Sakarya province, Turkey)

Bütün çocuklar eğitim alma hakkına sahiptir. Kaynaştırma eğitimi bütün çocukların eğitime katılımını sağlamaktadır. Çocuklardaki çeşitliliğe kabul, saygı ve farklılıkları ile cevap verebilmek için bu okullarda kültürlerin, politikaların ve uygulamaların yeniden yapılandırılmasını gerektirmektedir. Eğitim alanının yetersiz yönleri üzerinde çeşitli değişiklikler gerçekleştirmek için on yıllardır Türkiye eğitim sisteminde bir çok eğitim reformları ortaya konulmuştur. Bu reformlar, engelli çocukları genel eğitim okullarında kaynaştırmayı hedefleyen kapsamlı bir eğitim girişimiyle ilgiliydi. Genel olarak, kaynaştırma eğitimi fikri, okullarda eğitimciler arasında eğitim ve pedagojik deneyimin çeşitliliğini arttıran bir bakıma çağdaş eğitim sisteminin yapısında değişiklikler yapma fırsatı olarak algılanmıştır. Üstelik, okul yöneticileri çeşitli eğitim uzmanları arasında bu eğitim reformlarının, özellikle de kaynaştırma eğitim programının okullarında başarıyla uygulanmasında en önemli rol oynayanlar olarak görülmüştür. Bundan dolayı okul yöneticilerinin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarını öğrenmek ve anlamak önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, ilköğretim ve ortaöğretim okul yöneticilerinin engelli çocukların genel eğitim okullarına dahil edilmesine yönelik tutumlarını ve etkileyen olası etkenleri ortaya çıkarmaktır. Bu araştırma, anket metodolojisini kullanan nicel bir çalışmadır. Araştırma, Sakarya ilinde bulunan 232 okul müdüründen veri toplayarak "Principal's Attitudes Towards Inclusive Education (PATIE) ölçeği" başlıklı anket kullanılarak yürütülmüştür. Toplanan verilerin analizinde t-test, ANOVA ve MANOVA gibi farklı analiz teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, bazı okul yöneticilerinin endişelerinin olmasına ragmen çoğunlukla okul yöneticilerinin engelli çocukların genel eğitim okullarına dahil edilmesi yönündeki tutumlarının önemli ölçüde olumlu olduğunu gösterdi. Ayrıca, sonuçlar Sakarya'daki okul yöneticilerinin tutumları, okul türü, özel eğitimle ilgili eğitim, engellilik düzeyi, genel okullarda iş pozisyonu ve öğretim deneyimi gibi çeşitli bağımsız değişkenlere bağlı olarak elde edilmiştir. Başka bir deyişle, bu değişkenler okul yöneticilerinin genel okullara engelli çocukların dahil edilmesine yönelik tutumlarını etkilemekte önemli rol oynamıştır. Ancak, yaş, cinsiyet, özel eğitim okullarında öğretim deneyimi, engelli öğrenci sayısı, idari deneyimler, özürlü bireylerle kişisel deneyim, okula kayıtlı öğrenci sayısı gibi bağımsız değişkenlerden bazıları istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış ve okul yöneticileri arasında engelli çocukların genel okullara dahil edilmesine yönelik olumlu tutumları öngörmemiştir. Katılımcıların çoğunluğu, engelli çocukları normal okullarda eğitmek ve yönetmek konusunda bazı tecrübelerinin olduğunu belirtmelerine rağmen, özel eğitim ve kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretme deneyimlerinin ve eğitimlerinin oldukça sınırlı olduğunu doğrulamıştır. Bundan başka, okullarına daha az sayıda öğrenci kayıtlı olan okul yöneticilerinin kaynaştırma eğitimine daha çok destek verdikleri görülmüştür. Özel eğitimle ilgili eğitim alan okul yöneticileri kaynaştırma eğitimine karşı olumlu tutumlara sahiplerdi ve engelli ve engelsiz her çocuğun genel eğitim sınıflarında birlikte çalışmasının akademik ve sosyal açıdan fayda sağlayabileceğine inanıyorlardı. Bunun aksine, bu tür eğitim almayanların engelli öğrencileri kaynaştırma eğitimi için daha az yerleştirme öngördükleri algılanmıştır. Bu çalışma, okul yöneticilerinin çoğunluğunun özel eğitim ve kaynaştırma eğitimi konusunda sınırlı eğitim aldıklarını gösterdiğinden, bu eğitimlerin devam ettirilmesinin üzerinde durmaktadır. Özel eğitim ihtiyaçlarını geliştirme çalışmalarının bir yolu, öğretmen ve okul yöneticilerinin ifade ettikleri güven eksikliğinin üstesinden gelinmesi ve her bir çocuğun olumlu bir şekilde tedavi edilmesinin ve izlenmesinin öneminin üzerinde durulması, çocukların beceri, bilgi ve kişisel niteliklerinin başlangıç düzeylerinde ilerleme kaydetmelerini sağlayacak planlar oluşturulmasıdır. Hükümet, engelli çocukların eğitimini destekleyen için bütün gerekli kaynakların sağlandığından emin olmalıdır. Anahtar kelimeler: Engelli Çocuklar, Genel Okullar, Kaynaştırma Eğitimi, Devlet Okul Yöneticileri, Tutumlar.