Okul yöneticilerinin problem çözme becerileri ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

Bu arastırmanın amacı, okul yöneticilerinin problem çözme becerileri ve tükenmislik düzeylerini belirlemek, problem çözme becerisi ve tükenmislik düzeyleri arasındaki iliskiyi saptamak ve problem çözme becerisi ile tükenmislik düzeylerini yas, cinsiyet, ögrenim durumu, mesleki kıdem, yöneticilik kıdemi, brans, çalısmakta oldukları kurum türü, okuldaki ögrenci sayısı, okuldaki personel sayısı degiskenleri açısından incelemektir. Bu amaçla, 2006- 2007 egitim-ögretim yılında Milli Egitim Bakanlıgı'na baglı, Bolu ili merkez ve merkez köylerdeki tüm ilkögretim ve ortaögretim okullarında görev yapan toplam 138 müdür ve müdür yardımcısına ölçek uygulanmıstır. Arastırmada, okul yöneticilerinin problem çözme becerileri ve tükenmislik düzeyleri arasındaki iliski var olan sekliyle betimlenmeye çalısıldıgından arastırmanın modeli tarama modelidir. Arastırmada,1982 yılında P.P. Heppner ve C. H. Peterson tarafından gelistirilen, Problem Çözme Envanteri, tükenmislik düzeyini belirlemek için 1986 yılında Maslach ve Jackson tarafından gelistirilen ve Maslach Tükenmislik Envanteri ve arastırmacı tarafından hazırlanan, kisisel ve mesleki bilgileri içeren ölçek kullanılmıstır. Arastırmada yöneticilerin problem çözme becerilerinin düzeyi, aritmetik ortalama ve standart sapmaya bakılarak, tükenmislik düzeyleri ise yüzde ve frekanslarla ifade edilerek yorumlanmıstır. Yöneticilerin tükenmislik düzeyleri ve problem çözme becerileri arasındaki iliskiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile hesaplanmıstır. Problem çözme ve tükenmislik düzeylerinin çesitli degiskenler açısından incelenmesinde normal dagılım gösteren (brans, kurum türü, ögrenci sayısı) iki kategorili degiskenler için anlamlı fark olup olmadıgı bagımsız örneklemlerde t- Testi ile normal dagılım göstermeyen iki kategorili degiskenler (cinsiyet) için anlamlı fark olup olmadıgı Mann Whitney U Testi ile hesaplanmıstır. kiden fazla kategoriye sahip olan degiskenler (yas, ögrenim durumu, yöneticilik kıdemi, mesleki kıdem, personel sayısı) normal dagılım göstermediginden degiskenler arası farkın anlamlılıgı Kruskal Wallis H Testi ile sınanmıs ve gruplar arası farkın nereden kaynaklandıgını bulmak için Mann Whitney U Testi kullanılmıstır. Arastırmada asagıdaki sonuçlara ulasılmıstır; Yöneticilerin problem çözme becerileri aceleci yaklasımda orta düzeyde, düsünen yaklasım, kaçıngan yaklasım, degerlendirici yaklasım, kendine güvenli yaklasım ve planlı yaklasım alt boyutlarında yüksek düzeydedir. Yöneticiler duygusal tükenme, duyarsızlasma ve kisisel basarısızlık alt boyutlarında düsük seviyede tükenmislik yasamaktadırlar. Yöneticilerin degerlendirici yaklasım alt boyutu ile duygusal tükenme arasında pozitif yönde bir iliski gözlenirken problem çözmenin diger alt boyutlarında anlamlı bir iliski saptanmamıstır. Aceleci yaklasım, düsünen yaklasım, degerlendirici yaklasım, kendine güvenli yaklasım ve planlı yaklasım alt boyutları ile duyarsızlasma arasında anlamlı bir iliski saptanırken kaçıngan yaklasım ile duyarsızlasma alt boyutunda anlamlı bir iliski saptanmamıstır. Problem çözmenin tüm alt boyutları ile kisisel basarısızlık alt boyutunda pozitif yönde anlamlı bir iliski saptanmıstır. Yöneticilerin problem çözme becerileri, cinsiyet ögrenim durumu, yöneticilik kıdemi, brans, kurum türü degiskenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, yas, mesleki kıdem, ögrenci sayısı ve personel sayısı degiskenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Yöneticilerin tükenmislik düzeyleri, ögrenci sayısı ve personel sayısı degiskenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken, yas, cinsiyet ögrenim durumu, mesleki kıdem, yöneticilik kıdemi, brans, kurum türü degiskenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Bu sonuçlar dogrultusunda, yöneticilere tükenmislik sendromu ve problem çözme tekniklerinin tanıtılmasına yönelik hizmet içi egitimlerin düzenlenmesi önerilmistir.