Okulların yapısı ile öğretmenlerin tokenizm algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okulların yapısı ile öğretmenlerin tokenizm algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evreni, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Malatya ili merkez ilçelerinden Battalgazi ve Yeşilyurt'taki liselerde görev yapan öğretmenlerden meydana gelmektedir. Araştırma örneklemini, tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 510 öğretmenden sağlanan veriler oluşturmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, "Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği" ve "Tokenizm Algısı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. SPSS 22 paket programı ile 507 öğretmenden elde edilen verilere; frekans, minimum değer, maksimum değer, standart sapma ve ortalama hesaplamaları, normallik testi, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde; engelleyici bürokrasinin, tokenizmin üç boyutu üzerinde de pozitif ve anlamlı etkiler gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durum okullardaki bürokratik engellemelerin, öğretmenlerin tokenizm algılarını artırdığını ortaya koymuştur. Katı kurallar ve merkeziyetçi yapılarla karakterize edilen engelleyici bürokrasinin, öğretmenlerin tokenizm algısını güçlendirdiği sonucuna varılmıştır. Kolaylaştırıcı bürokrasinin ise, tokenizmin tüm alt boyutlarıyla negatif yönlü bir ilişkisi olduğu, özellikle yükseltilmiş sınırlar boyutu üzerinde düşük düzeyde anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Bu bulgu, kolaylaştırıcı okul yapısının, öğretmenlerin tokenizm algılarını azaltma potansiyelini ortaya koymuştur.