Okuma kültürü bağlamında ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma etkinliklerinin incelenmesi

Türkçe derslerinde öğrencilerin kazanması istenen hedeflere ulaşmak amacıyla kullanılan en temel kaynak Türkçe ders kitaplarıdır. Türkçe ders kitapları okuma kültürünün oluşmasında ve gelişmesinde önemli yere sahip bir araçtır. Kitaplardaki metin ve etkinlikler vasıtasıyla öğrencilerin okuma becerilerini geliştirmeleri ve bunu okuma kültürüne dönüştürmeleri sağlanır. Bu da öğrencilerin yaşam boyu sürecek bir okuma serüvenine olanak tanır ve okuma kültürünün toplumsal olarak yaygınlaşmasını sağlar. Bu çalışmanın genel amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma etkinliklerini okuma kültürü bağlamında incelemektir. 5,6,7 ve 8.sınıflarda okutulmakta olan dört adet Türkçe ders kitabı bu çalışmanın materyallerini oluşturmaktadır. Çalışmada Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma etkinliklerine ilişkin veriler, doküman incelemesi yöntemiyle toplanmış ve elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma etkinliklerinin okuma kültürü basamaklarının her sınıf seviyesinde yer aldığı tespit edilmiştir. Ancak bu dağılımın dengeli olmadığı daha çok temel okuma yazma becerisi basamağında yığıldığı saptanmıştır. Okuma etkinliklerinin niteliği incelendiğinde ise etkinliklerin üst düzey becerileri yansıtmadığı daha çok alt düzey düşünme becerilerinde kaldığı görülmüştür. Aynı zamanda okuma etkinliklerinin tek düze ve çeşitlilik bakımından yetersiz olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarından yola çıkarak Türkçe ders kitaplarında yer alan okuma etkinliklerinin okuma kültürü edinme sürecine katkı sağlayacak ve öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini destekleyecek şekilde hazırlanması gerektiği önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Okuma Kültürü, Türkçe Ders Kitapları, Okuma Etkinlikleri.