Okuma kültürü edindirme bağlamında ilkokul-ortaokul ders ve çalışma kitaplarının incelenmesi

Okuma kültürü edinmiş bireyler yetiştirmek gelişmiş toplumların özelliklerinden biridir. Toplumda var olan bir kültür doğal bir biçimde ders kitaplarına yansımaktadır. Okuma kültürü toplumda bir kültür olarak yer etmişse öteki kültürel öğeler gibi onun da doğal bir biçimde ders kitaplarına yansıması beklenir. Bu çalışmanın genel amacı ilkokul ve ortaokul düzeyindeki ders ve çalışma kitaplarını okuma kültürü edindirme bağlamında incelemektir. Okuma kültürünün güncel yaşamın bir parçası olması, ders ve çalışma kitaplarının da gerçek yaşama ilişkin durumları içermesi nedeniyle bu çalışmada durum çalışması modeli benimsenmiştir. 1-8. sınıf ders ve çalışma kitapları, öğretim programları ve öğretmenler ile yapılan görüşmeler bu araştırmanın veri kaynağını oluşturmaktadır. Çalışmada ders ve çalışma kitapları ile öğretim programlarına ilişkin veriler, belge (doküman) incelemesi yöntemiyle toplanmış ve elde edilen veriler içerik çözümlemesi tekniği ile çözümlenmiştir. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler de içerik çözümlemesi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ders ve çalışma kitaplarında okuma kültürüne ilişkin içeriklerin istenen düzeyde olmadığı saptanmıştır. Ders ve çalışma kitapları toplumda var olan kültürü aktarmaktadır. Toplumumuzda okuma kültürü istenen düzeyde olmadığı için 1-8 sınıf düzeyi ders ve çalışma kitaplarında okuma kültürüne ilişkin içeriklerin yeterince yer almadığı ve öğretim programlarında yer alan okuma kültürü edindirmeye yönelik amaç ve kazanımların Türkçe dersi öğretim programıyla sınırlandırıldığı görülmüştür. Görüşme yapılan öğretmenler de ders ve çalışma kitaplarını okuma kültürü edindirme bağlamında yetersiz bulmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarından yola çıkılarak ders ve çalışma kitaplarının okuma kültürü edindirme sürecine katkı sağlayacak nitelikte hazırlanması gerektiği önerilmektedir.