Okuma kültürünün geliştirilmesinde novella türünün kullanımı

Bu araştırmada okuma kültürünün geliştirilmesinde novella türünün etkisi incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması yöntemiyle desenlenmiştir. Çalışma, 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Antalya ili Manavgat ilçesi Taşağıl Anadolu Lisesinde öğrenim gören 47'si uygulamaya katılan ve 32'si uygulamaya katılmayan toplam 79 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı aynı zamanda çalışmanın uygulayıcısıdır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Okuma Kültürü Ölçeği, Öğrenci Tanıma Formu, Görüşme Formları ve Öğretmen Günlüğü ile veriler toplanmıştır. Araştırma, ön hazırlıklarıyla birlikte toplam 8 haftalık bir süreci kapsamaktadır. 5 haftalık sürede her hafta öğrencilere 1 novella okutulup araştırmacı tarafından belirlenen 9 kazanım öğrencilere aktarılmıştır. 6. hafta ise okunması için herhangi bir süre verilmeden öğrencilere 1 novella daha dağıtılmıştır. Süreç sonunda uygulamaya katılan öğrencilere Görüşme Formları ve Okuma Kültürü Ölçeği son test olarak uygulanmıştır. Uygulamaya katılmayan öğrencilere de görüşlerindeki değişikliği görmek için başka bir Görüşme Formu uygulanmıştır. Süreç boyunca yapılan gözlemler, öğretmen günlüğüne not edilmiştir. Veriler, SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ile Bağımlı Örneklem t Testi, Bağımsız Örneklem t Testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve Ki Kare testleri kullanılmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından içerik analizi yapılarak aktarılmıştır. Öğrenci Tanıma Formu bilgilerine bakıldığında katılımcıların okuma kültürü gelişmemiş bir çevreden geldiği tespit edilmiştir. Araştırmada novella türü ile katılımcıların içinde bulunduğu ergenlik dönemi arasında ortak özellikler tespit edilmiştir. Ayrıca novella türü, öğretim ilkeleri açısından da okuma kültürü edindirmede okulda kullanılabilir. Novella türü hem zaman hem masraf olarak diğer türlere göre daha ekonomiktir. Süreç sonunda öğrencilerin okuma kültürlerinde artış görülmüştür. Uygulama sırasında öğretim ilkelerinden somutluk ve açıklık ilkesine göre verilen kazanımlarda ilerleme daha çok sağlanmıştır. 11. sınıf öğrencilerinin beğendiği ve beğenmediği novellalar, 9 ve 10. sınıflara göre farklılaşmaktadır. Novellaların beğenilmeyen yönü olarak yazarın yabancı sözcükleri fazla kullanması cevabı ön plana çıkmıştır. Novellaların beğenilme nedeni olarak ise kahramanların hayvanlardan oluşması ve akıcılık gösterilmiştir. Novellaları verilen sürede tamamlama ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki varken evdeki kitap sayısı, anne baba kitap okuma durumu, sınıf seviyesi, okuma saatlerinde okuma durumu ve önceki öğretmenlerin kitap okutması arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Okunması için süre verilmeyen novellanın okunması ile de aynı başlıklar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Okunması için süre verilmeyen novella, 11. sınıflarda diğer sınıflara göre daha fazla okunmuştur. Novella okumaları sonunda öğrenciler bir şeyler öğrendiklerini düşünürken novella okumalarına katılmayan öğrencilerin de istek durumlarında artış sağlanmıştır. Nitel analizlerde ise kütüphane kullanımı, ortak kitap okuma, kurmaca gerçeklik, sosyal medya fenomenleri ve öğrenciler arası etkileşim başlıkları ön plana çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Novella, Okuma Kültürü, Ergenlik, Öğretim İlkeleri