Okuma stratejilerine ilişkin üst bilişsel farkındalığın sosyal bilgiler akademik başarısına etkisi: Bir yol analiz modeli

Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin okuma stratejileri üst bilişsel farkındalık düzeylerinin sosyal bilgiler akademik başarısına etkisini incelemektir. Araştırmanın verileri kolayda örneklem yöntemi ile 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde Elazığ ilinde bulunan 3 devlet okulundan elde edilmiştir. Araştırmada okuma stratejilerine ilişkin üst bilişsel farkındalık verileri, Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ile toplanmıştır. Öğrencilerin sosyal bilgiler akademik başarılarının ölçülmesinde okul notları kullanılmıştır. Araştırma verileri, SPSS 23.0 ve AMOS 20.0 istatistik programları ile analiz edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin sınanmasında yapısal eşitlik modellerinden yol (path) analizi ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda verilerin yapısal eşitlik (path) analizi varsayımlarını sağladığı bulgulanmıştır. Araştırmada yapılan (path) analizi sonucunda modele ilişkin uyum indekslerin genelinin mükemmel düzeyde olduğu görülmüştür. Model sonuçlarına göre genel okuma stratejileri ve okuma stratejilerini destekleme alt boyutlarının sosyal bilgiler akademik başarısı üzerinde etkisinin olmadığı saptanmıştır. Buna karşın problem çözme stratejisinin sosyal bilgiler akademik başarısını pozitif yönde etkilediği bulgulanmıştır. Bununla birlikte ev kitaplığı ile bir yılda okunan kitap sayısı değişkenlerinin problem çözme stratejisini pozitif etkilediği görülmüştür. Cinsiyet değişkeni açısından ise kız öğrenci olma durumunun problem çözme stratejisini pozitif etkilediği saptanmıştır. Ancak öğrencilerin sosyal medya kullanım süresinin artması problem çözme stratejisini negatif etkilediği araştırmanın diğer bir önemli sonucudur.