Ölüm kaygısı, yaşam doyumu ve COVID-19 korkusu ilişkisi

Bu çalışmanın amacı, ölüm kaygısı, yaşam doyumu ve Covid-19 korkusu arasındaki ilişkinin; ve ölüm kaygısının Covid-19 korkusunun aracı rolüyle yaşam doyumunu doğrudan veya dolaylı olarak etkileyip etkilemediğinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubu, Türkiye'de yaşayan ve 2021 yılında Covid-19 enfeksiyonunu geçirmiş ve geçirmemiş 87 kadın 148 erkekten oluşan toplamda 235 yetişkinden oluşmaktadır. Eğitim düzeyinde tek kişilik gruplarda yer alan birer kişi anlamlı sonuçlar elde edilemeyeceği için çalışmaya dahil edilmemiş olup araştırmanın analizi 86 kadın ve 147 erkek olmak üzere toplam 233 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Bu yetişkinler çevrimiçi ortamda (whatsapp) kolay ulaşılabilen örnekleme yöntemi ile çalışma grubuna dahil edilmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek için 'Kişisel Bilgi Formu', 'Ölüm Kaygısı Ölçeği', 'Yaşam Doyumu Ölçeği' ve 'Covıd-19 Korkusu Ölçeği' kullanılmıştır. Veri analizinde, IBM SPSS 25 programı kullanılmıştır. Ölçeklere göre gruplar arası karşılaştırma, normallik varsayımının sağlandığı durumlarda ANOVA ve bağımsız gruplar t testi ile araştırılmıştır. Ölçekler arası korelasyonun incelenmesi için Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Çok değişkenli regresyon analizi uygulanmıştır. Aracılık analizini gerçekleştirmek için IBM SPSS 25'de Process eklentisi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre ölüm kaygısı, yaşam doyumu ve Covid-19 korkusu arasındaki ilişkide sadece ölüm kaygısı ile Covid-19 korkusu arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Buna göre Covid-19 korkusu ile ölüm kaygısı arasında pozitif ve orta dereceli bir ilişki vardır. Ölüm kaygısının yaşam doyumuna etkisinde Covid 19 korkusunun aracılık etkisi incelendiğinde ise ölüm kaygısının yaşam doyumuna etkisinde Covid 19 korkusunun aracılık etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda ölçeklerin demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiş olup; ölüm kaygısının cinsiyet ve yaş gruplarına göre anlamlı farklılık gösterdiği, yaşam doyumunun cinsiyet, yaş grupları, medeni hal ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği, Covid-19 korkusunun cinsiyet ve covid geçirme durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, araştırmada tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Uygulamalara ve ölüm kaygısı, yaşam doyumu ve Covid-19 korkusu üzerine yapılacak olan çalışmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.