Önemli zeytin (Olea europaea L.) çeşitlerinin izoenzim polimorfizmleri ve genetik özellikleri

Bu tez çalışmasında, değişik izoenzim sistemleri kullanarak önemli zeytin çeşitlerinin genetiksel yapıları enzimler düzeyinde incelenmiş ve elde edilen polimorfizm değerlendirilmiştir. Çeşitler populasyonunun göstermiş olduğu izoenzim polimorfızlerinin değerlendirilmesiyle zeytin türünün yer aldığı Olea eıtropaea içindeki genetiksel yapı izoenzim düzeyinde belirlenmiştir. Çalışmada, fosfogluko izomeraz (PGI), alkol dehidrogenaz (ADH), malat dehidrogenaz (MDH), izositrat dehidrogenaz (IDH), fosfogluko mutaz (PGM) ve peroksidaz (PRX) izoenzim sistemleri kullanarak toplam 43 adet genotipten (29 adet çeşit, 5 Gemlik tipi, 3 Ayvalık tipi, 1 Memecik tipi ve 5 Ak delice) oluşan zeytin populasyonun da ayrıntılı analizler yapılmıştır. İncelenen izoenzim sistemlerine ait 7 lokusta toplam 23 adet allel belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar zeytin türü içinde yüksek düzeyde izoenzimatik varyasyon olduğunu göstermiştir. Allel sayısının yüksek olması zeytin türünün yüksek düzeyde heterozigotik yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda elde edilen genetik yakınlık verilere göre Manzanilla ve Eğriburun çeşitleri birbirine en uzak iki çeşit olarak saptanmıştır (9,76 Nei uzaklık değeri). Domat - Eğriburun, Domat - Lucques, Gordales - Domat, Karamürsel Su - Eğriburun ve Nizip Yağlık - Eğriburun çeşitleri de genetiksel yapılan birbirine uzak çeşitleri olarak değerlendirilmiştir. Genetik yakınlık bakımından bir değerlendirilme yapıldığında Tavşan Yüreği - Memecik 2,01 Nei uzaklık değeri ile birbirine en yakın çeşitler olarak saptanmıştır. Kiraz - Halhali, Samanlı - Domat ve Ayvalık - Çakır Yağlık çeşitleri de genetiksel yapılan birbirine benzeyen çeşitler olarak görülmüştür. Anahtar kelimeler : Olea europaea, Moleküler Marker, Polimorfizm