Opiyat ve uyarıcı kullanım bozukluğu'nda yetişkin ayrılma anksiyetesi, öfke ruminasyonu, emosyonel disregülasyon ve anksiyete duyarlılığı arasındaki ilişki

Yürüttüğümüz bu çalışma ile arındırma tedavisini tamamlamış, DSM-V'e göre Opiyat Kullanım Bozukluğu ve Uyarıcı Kullanım Bozukluğu tanısı alan hastaların yetişkin ayrılma anksiyeteleri ile anksiyete duyarlılığı, duygu düzenleme güçlüğü ve öfke ruminasyonu arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi ve bağımlılıkların tedavisinde olasılıkla güçlük yaşatan etkenlerin anlaşılabilmesi ve bağımlılık tedavi planlarının geliştirilebilmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Araştırmamız Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Bay ve Bayan Vırtanes Saatçi Yataklı Servisi ve Psikiyatri Polikliniği'nden çalışmaya alınma ve dışlanma kriterlerini karşılayan Opiyat Kullanım Bozukluğu tanısı almış 15 hasta ve Uyarıcı Kullanım Bozukluğu tanısı almış olan 15 hasta olmak üzere, toplamda 30 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Ölçeği, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Öfkeye İlişkin Derin Düşünme Ölçeği verilmiştir. Betimsel verilerin analizinde yüzde, frekans, ortalama, medyan ve standart sapma kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri ile ilgili normallik varsayımı kutuçizgi grafikleri, dal-yaprak grafikleri, Q-Q grafiği ve çarpıklık-basıklığa dair veriler ile değerlendirilmiştir. Veriler incelendiğinde, fark testlerinde grup sayılarının 30'dan düşük olması ve normallik bulgularının normal dağılıma büyük oranda uyum göstermemesi sebebiyle parametrik olmayan testler tercih edilmiştir. Ölçek puanları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Demografik değişkenlerin analizinde Bağımsız gruplar Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırma yaparken Bonferroni düzeltmesi ile ikili karşılaştırmalar testi kullanılmıştır. İstatistik değerlendirmeler SPSS 25.0 IBM paket programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışma neticesinde elde edilen bulgulara göre, opiyat kullanım bozukluğu ve uyarıcı kullanım bozukluğu tanılı bireylerin Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Ölçeği ve Anksiyete Duyarlılığı İndeksi puanları arasında pozitif yönde güçlü düzeyde anlamlı bir korelasyon ilişkisi bulunmuştur. Duygu Düzenleme Güçlüğü yaşayan Opiyat ve Uyarıcı Kullanım Bozukluğu tanılı bireylerin aynı zamanda öfke ruminasyon düzeyleri de anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Anksiyete Duyarlılığı yüksek olan örneklemin duygu düzenlemede de güçlük çektiği görülmüştür. Benzer şekilde, Anksiyete Duyarlılığı yüksek olan örneklemin öfke ruminasyonu düzeyi de yüksek olarak bulunmuştur. Öte yandan, Uyarıcı Kullanım Bozukluğu tanılı bireylerin Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği puanlarının Opiyat Kullanım Bozukluğu tanılı bireylere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla Araştırmanın sınırlılıkları ile ileride yapılacak çalışmalar için ayrıca önerilerde bulunulmuştur. Elde edilen bu bulgular bağlamında, bağımlılık tedavilerine kişiye özel öfke ve anksiyeteyle başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesine yönelik rehabilitasyon programlarının eklenmesinin, bağımlılıklarla ilgili sorunların çözümüne katkıda bulunacağı düşünülmektedir.