Örencik ofiyoliti (Burdur-Acıgöl) tabanındaki metamorfik dilime ait kayaçların kökeni ve jeotermobarometrik özelliklerinin belirlenmesi

Batı Anadolu Tektonik Birliklerinden Likya Napları içerisinde yer alan çalışma alanında Jura-Üst Kretase yaşlı Örencik Ofiyoliti, Üst Kretase yaşlı Kızılcadağ Ofiyolitik Melanjı, Senomaniyen-Turoniyen yaşlı İğdir Metamorfitleri ve Kuvaterner yaşlı güncel alüvyonlar bulunmaktadır. Bu çalışmada ofiyolit tabanındaki metamorfik dilime ait kayaçların kökeni; mineralojisi, petrografisi, jeokimyasal özellikleri ve metamorfizma sürecinde etkili olan faktörler (ısı, basınç, yitim türü vb.) birlikte değerlendirilerek açıklanmıştır. İğdir Metamorfitleri granatlı amfibolit, amfibolit, amfibolşist ve mikaşistlerden oluşmaktadır. Bu kayaların mineralojik bileşimleri genel olarak amfibol, plajiyoklas, granat, klinopiroksen, kuvars, muskovit, biyotit, epidot, klorit, manyetit ve sfen şeklindedir. Petrografik bulgulara göre, amfibolitler yeşilşist fasiyesinin düşük sıcaklık zonundan üst amfibolit-granülit fasiyesi geçişine kadar metamorfizmayı tanımlayan farklı mineral toplulukları içermektedir. İğdir Metamorfitleri amfibolitlerinden yapılan jeokimyasal çalışmalar sonucunda amfibolitlerin köken kayalarının okyanusal kabuğa ait alkali ve toleyitik karakterli iki farklı mafik magmatik kayalardan oluştuğuna işaret etmektedir. Termobarometrik sonuçlar, İğdir Metamorfitleri köken kayalarının, dalan okyanusal litosfer dilimi üzerinde yaklaşık 8 km-30 km derinliklerde, 440 ºC-700 ºC arasındaki sıcaklıklarda ve 2 kbar-10 kbar arasındaki basınçlarda metamorfizmaya uğradığını göstermektedir. Yaklaşık 300 m kalınlığa sahip İğdir Metamorfitleri amfibolitlerinde terslenmiş metamorfizma gelişmiştir. Metamorfizma dercesi alttan üste doğru azalmaktadır. Alt kesimde manto peridotitleri ile olan dokanakta üst amfibolit-granülit geçişi fasiyesini temsil eden yüksek sıcaklık mineral parajenezleri yer alırken, üst kesimlerde kızılcadağ ofiyolitli melanjı dokanağında yeşilşist fasiyesi düşük sıcaklık zonunu temsil eden düşük sıcaklık metamorfik mineral parajenezleri ortaya çıkmaktadır. Mineral kimyası sonuçlarına göre İğdir Metamorfitleri amfibolleri kalsik amfibol sınıfında yer almaktadır. Amfiboller çermakit, magneziyo-hornblend, edenit, pargazit, ve sadanagit türü amfibolleri temsil etmektedir. Bir örneğin Mg-Fe-Mn türü amfibollerden kümmingtonit olduğu belirlenmiştir. Metamorfizma derecesinin yükselmesine bağlı olarak amfibollerde Mg, Fe ve Si değerleri azalırken Al ve Na değerleri artmaktadır. Jeolojik, petrografik, petrolojik, termobarometrik ve mineral kimyası sonuçları birlikte değerlendirildiğinde; İğdir metamorfiti köken kayaları İzmir-Ankara okyanusu içerisinde okyanus içi yitim zonunda Senomaniyen-Turoniyen zamanında dalan okyanusal dilim üzerinde alkali ve toleyitik karakterli mafik magmatik kayaların 8 km-30 km derinliklerde, 440 ºC-700 ºC arasındaki sıcaklıklarda ve 2 kbar-10 kbar arasındaki basınçlarda metamorfizmaya uğrayarak amfibolitleştiğini göstermektedir.