Choice architecture in organizations: Experimental insights into nudge characteristics and environmental decision-making

Sürdürülebilir dönüşümün zorunlu hale geldiği bir dünyada, çevresel hedeflere ulaşmak yalnızca kurumların belirlediği stratejilere değil, aynı zamanda çalışanların bu hedefleri uygulamaya dönüştürebilmesine de bağlıdır. Bu tez, davranışsal müdahalelerin, özellikle dürtülerin, nudge, kurum içi çevresel karar alma süreçlerini nasıl destekleyebileceğini araştırmaktadır. Çalışmada, davranış bilimleri ve kurumsal sosyal sorumluluk literatürlerinden yararlanarak, dürtülerin iki temel özelliği olan şeffaflık ve tekrar sıklığı üzerine odaklanılmaktadır. 228 işletme lisans öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilen 2x2 betimsel deneysel tasarım yoluyla, bu tasarım özelliklerinin işyeri bağlamında sürdürülebilir tercihlere verilen desteği nasıl etkilediği incelenmiştir. Davranışsal sonuçların yanı sıra, algılanan özgürlük tehdidi ve öfke gibi psikolojik mekanizmaların olası aracı rolü de araştırılmıştır. Bulgular, nudge uygulamalarının çevresel karar alma davranışını anlamlı şekilde artırdığını ortaya koymakla birlikte, şeffaflık ve tekrar sıklığı değişkenlerinin bireysel farklılıklar kontrol altına alındığında anlamlı bir etki yaratmadığını göstermektedir. Bunun yerine, çevreye duyarlı tutumlar sürdürülebilir tercihler üzerinde en güçlü belirleyici olarak öne çıkmıştır. Bu durum, davranışsal müdahalelerin yalnızca nudge tasarımına değil, hedef kitlenin özelliklerine göre uyarlanmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, davranışsal tasarımın duygusal ve bağlamsal dinamiklerini öne çıkararak, kurumların sürdürülebilir davranışları hem etik hem de etkili yollarla teşvik etmesine katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Sürdürülebilirlik, Çevresel Karar Alma, Nudge Teorisi, Nudge Özellikleri