Örgütlerde mobbing (Psikolojik yıldırma) davranışı ile mağdurların kişilik tipleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma

Küreselleşmenin getirdiği değişimler, bireysel ve toplumsal hayatı belirgin şekilde etkilemektedir. Değişimin rekabet koşullarına yansıması ile iş dünyası ve çalışanlar açısından önemli etkileri olmuştur. Artan rekabet koşulları ile birlikte çalışma ortamlarında bazı yeni kavramlar ortaya çıkmıştır. İşletmelerin başarısında büyük önemi olan iletişim ve çalışanların etkileşimini olumsuz yönde etkileyen, psikolojik, fizyolojik ve sosyal açıdan onarılması zor yaralar açan psikolojik yıldırma (mobbing) kavramı bireysel ve toplumsal etkileri nedeniyle son yıllarda bilimsel araştırmalara konu edilmeye başlamıştır. İşletmelerde bireyleri ve çalışma ortamını tehtid eden bu yeni şiddet türünün ayrıntılı olarak ele alınması, etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve etkilerinin ortaya konulması iş dünyasına ve çalışanlara yönelik iyileştirme stratejileri için önemli adımlardır. Günümüzde yasal düzenlemelerle suç kapsamında değerlendirilen mobbing konusunda yapılan bilimsel çalışmalar, yönetimin işletmeye dair planlamalarına da ışık tutacaktır. Bu çalışmada, mobbing kavramının bireysel etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesi amacıyla demografik değişkenler ve kişilik kavramı ile olan ilişkisi incelenerek, farklı demografik değişkenler ve kişilik türlerine göre çalışanların mobbing algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anket yöntemi ile verilerin toplandığı araştırmada çalışanların kişilik özelliklerinin belirlenmesi için Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmış, kişilik özelliklerini tanımlamak için "duygusal dengesizlik", "dışadönüklük", "açıklık", "geçimlilik" ve "sorumluluk" sözcükleri kullanılmıştır. Çalışanların mobbing algısını değerlendirmek için Leyman tarafından geliştirilen Mobbing Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, çalışanların kişilik özelliklerinin herbir boyutu ile mobbinge maruz kalma algısı arasında negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Mobbing, Duygusal Taciz, Psikolojik Taciz, Kişilik Özellikleri, Beş Faktör Modeli