Orman yolu yapımından kaynaklanan ağaç zararlarının ve inşaat etki alanının incelenmesi

Orman yolları ormancılık faaliyet ve hizmetlerinin sürdürülebilmesi, ormanların işletmeye açılması ve her türlü orman ürününün ekonomik olarak taşınmasına hizmet etmektedir. Bunun yanında orman yolları bitki ve hayvan popülasyonları üzerinde küçülmelere ve habitat kayıplarına, toprak, su kaynakları ve akarsular üzerindeki erozyon ve sedimentasyon oluşumuna, kimyasal kirlenmeye, fragmentasyona, kenar etkilerine ve insan etkilerinin ıssız alanlara erişimine neden olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı orman yolu inşaat alanı ve etki alanını belirlemektir. Bu bağlamda, orman yolu yapımından kaynaklanan ağaç zararları, meşcereyi örten dolgu alanı ve ağaç zararlarını doğrudan etkileyen ağaçların yol eksenine olan mesafeleri tespit edilmiştir. Ayrıca Uçangözün inşaat etki alanının ve dolgu alanının belirmesinde kullanılma kabiliyetini incelemek ve orman yolu yapılmadan önce çevre zararlarını önleyici tedbirlerin alınmasına ilişkin önerilerde bulunmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Aladağ Orman İşletme Müdürlüğü (Bolu İli), Alabarda Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 5+000 km uzunluğundaki 194 Kod nolu orman yolunun 700 metrelik kısmı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma sonucunda; yol inşaat etki alanı 46479,22 m², dolgu materyalin ortalama yayılma mesafesi 50,34 m, zarar gören ağaçların ortalama yola mesafeleri 28,25 m, zarar görmeyen ağaçların ise 35,52 m bulunmuştur. Ayrıca inşaat etki alanına giren toplam 1477 adet ağaç tespit edilmiş, bu ağaçlardan 1050 adedi zarar görmemiş 427 adedi zarar görmüştür. Zarar gören ağaçlardan sadece kabuk yaralanması olan 211 adet, sadece dolgu altında kalan 99 adet ve sadece gövde bozulması olan 56 adettir. Ağaç yaralarının ortalama yerden yüksekliği 68,60 cm ve ortalama yara alanı 454,07 cm2'dir. Yapılan istatistik analizlerin sonuçlarına göre; sadece kabuk yarası olan bireyler için yara alanı ile çap (d1,30) arasında ve inşaat etki alanındaki tüm bireylerin çapı (d1,30) arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı korelasyon bulunurken, inşaat etki alanındaki tüm bireylerin yol eksenine uzaklığı ile yara alanı arasında ve inşaat etki alanındaki tüm bireylerin yol eksenine uzaklığı ile dolgu yüksekliği arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı korelasyon belirlenmiştir. Çalışmada yolun bulunduğu alana ait orman yolu yapımı sonrası Uçangöz ortofoto görüntüsü temin edilmiş, ağaçların konumları doğrulanmıştır.