Orta Afrika Cumhuriyeti'nde manyok üretiminin yoğunlaşmasının belirleyicileri

Bu çalışmanın genel amacı, Orta Afrika Cumhuriyeti'nde manyok üretiminin yoğunlaştırılmasının belirleyicilerini analiz ederek üreticilere destek önerilerinde bulunmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için, 5-12 Temmuz 2023 tarihleri arasında Bossangoa bölgesinde 150 üretici ile bir saha araştırması yapılmıştır. Bu saha araştırmasından elde edilen veriler, istatistiksel (Excel) ve ekonometrik (SPSS) araçlar kullanılarak işlenmiş ve analiz edilmiştir. İstatistiksel açıdan, sonuçlar üreticilerin %70'inin geleneksel ve verimsiz üretim yöntemleri kullandığını göstermektedir. Bu durum, ortalama 0,60 hektar olan tarım alanlarını önemli ölçüde sınırlamakta ve dolayısıyla üretim seviyelerini etkilemektedir. Ekonometrik açıdan, Tobit modelinin tahmini, iyileştirilmiş tohumlar kullanılarak manyok üretiminin yoğunlaştırılmasının, işletme sermayesi, ekili alan ve manyokun işletme gelirine katkısı gibi ekonomik değişkenler ile manyok yetiştiriciliğindeki deneyim gibi sosyal değişkenler tarafından belirlendiğini ortaya koymaktadır. Bu değişkenler, iyileştirilmiş tohumlar kullanılarak yapılan manyok yetiştiriciliğinin yoğunlaşmasını olumlu yönde etkilemektedir. Ancak, pazar konumu, aktif iş gücü sayısı gibi ekonomik değişkenler ile işletme sahibinin yaşı, cinsiyeti ve okuryazarlık düzeyi gibi sosyal değişkenler, iyileştirilmiş tohumlar kullanılarak yapılan manyok üretiminin yoğunlaşmasını etkilememektedir. Marjinal etkiler, manyok ekili alanı, manyokun işletme gelirine katkısı ve işletme sermayesinin, manyok üretiminin yoğunlaşmasında en belirleyici faktörler olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, manyokun doğrudan (üreticiler) ve dolaylı (devlet) aktörlerine, Orta Afrika Cumhuriyeti'nde manyok üretiminin yoğun bir şekilde artırılmasını sağlamak amacıyla önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Belirleyiciler, Manyok, Orta Afrika Cumhuriyeti, Üretim, Yoğunlaştırma