Orta ve ileri yetişkinlik dönemindeki kardeş ilişkilerinin kuşaklararası ilişki ve iletişime etkisi

Amaç: Kardeş ilişkileri üzerinde diğer ilişki türlerine kıyasla daha az bilimsel çalışma yapılmıştır. Halbuki kardeş ilişkileri insanın yaşamındaki en uzun süreli ilişkilerden biridir. Türkiye nüfusunun yaşlanması toplumda çok kuşaklı aile yapısının yaygınlaşacağına ve aile içi ilişkilerde değişime yol açacağına işaret etmektedir. Bu noktadan hareketle tasarlanan araştırmanın amacı örneklem dahilinde 50 yaş ve üzeri orta ve ileri yetişkinlik dönemindeki kişilerin kardeş ilişkilerini çeşitli değişkenler çerçevesinde incelemek, kuşaklararası ilişki ve iletişim çerçevesinde tartışmaktır. Yöntem: Araştırmacı tarafından hazırlanan soru formu kullanılmış, kesitsel, nicel, keşfedici bir araştırmadır. Araştırmadaki değişkenler; kardeşlerin ebeveynlerine bakım vermesine, kardeşlerin kardeşlere bakım vermesine, yaşlandıkça kardeş ilişkilerinin değişimine, kardeşlerin ebeveyn olmasına, kardeş türlerinin kardeş ilişkilerini şekillendirmesine yönelik katılımcıların tutumları ve yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, kardeş sayısı değişkenleridir. Katılımcıların tutumlarını ölçmek için 5'li Likert tipi sorular sorulmuştur. Kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılar araştırmaya çevrimiçi olarak "Google Formlar" üzerinden katılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 26 yazılımında Ki-Kare, Spearman Korelasyon ve Log-Lineer Model Analizleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Yaş ile katılımcıların yaşlandıkça kardeşleriyle aralarındaki paylaşım/yakınlık hissinin artması ve rekabetin azalması arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Katılımcıların kardeşleriyle görüşme sıklığı ile yaş arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Eğitim düzeyi, medeni durum, kardeş sayısı ve cinsiyete göre kardeş ilişkilerinin özellikleri farklılaşmaktadır. Sonuç: Elde edilen veriler literatürdeki bilgilerden hareketle tartışılmış, yaşamın ilerleyen dönemlerinde kardeş ilişkilerinin özelliklerine ve farklı kardeş türlerinin varlığına dikkat çekilmiştir. Anahtar Kelimeler: orta yetişkinlik, ileri yetişkinlik, kardeş ilişkileri, kuşaklararası ilişkiler