Ortaçağda Ardanuç

Bu çalışma Artvin'in Ardanuç ilçesinin ortaçağ boyunca hangi kavimler tarafından istila edildiği, bu istilaların bölgeye etkileri ve bölgenin tarihi önemi üzerine yapılmış bir incelemedir. Bu bağlamda bölgenin ortaçağ öncesine de değinilmiştir. Ortaçağ boyunca Gürcü, Doğu Roma, Sasani, İslam, Türk ve Moğol hakimiyet mücadelelerinin içinde yer almıştır. Bir yandan Doğu Roma-Sasani mücadelesi, bir yandan Türk-Gürcü mücadelesi, bir yandan da Moğol istilaları Ardanuç ve çevresini etkilemiştir. Özellikle Bagratlıların bir kolu olan Ardahan-Artvin Bagratlılarından Büyük Aşot, ilk İberya-Kartlı Kralı Parnavaz'ın başkenti Mtsheta'dan ayrılarak Ardanuç'a gelmiştir. Artık Gürcü Krallığı'nın atalarını oluşturan Büyük Aşot için yeni başkent Ardanuç'tur. Büyük Aşot Ardanuç'u bölgede yer alan ticaret güzergahına dahil etmiştir. Bu sayede yaptığı ticaret ve aldığı vergilerle bölge büyük bir zenginliğe kavuşmuştur. Ardanuç ilerleyen yıllarda önce Kutaisi ardından Tiflis'in başkent olmasına kadar önemli bir kent olmaya devam etmiştir. Günümüzde küçük bir Anadolu ilçesi olan Ardanuç'ta geçmişin izlerini görmek mümkündür. Ortaçağdan kalma Müslüman ve Hristiyan eserler bu yerleşim yerinin pek çok millet için önemli olduğunu göstermektedir. Ardanuç yalnız Türk tarihinin değil Gürcü tarihinin de önemli bir safhasını oluşturmaktadır.