Ortak güvenlik ve savunma politikası perspektifinden NATO ve Türkiye

İkinci Dünya Savaşı ile büyük bir çöküş yaşayan Avrupa savaş sonrasında barış ortamı oluşturma çabaları ile yeniden ayağa kalkmıştır. Uluslararası sistemde kendine özgü ulus üstü yapısıyla küresel bir aktör olarak dünya sisteminde yer almaya çalışan Avrupa Birliği bir medeniyet projesi olarak yer edinmektedir. Avrupa Birliği günümüzde ulus devletler arasında birlik anlamında kurulabilecek en ileri yapı olarak görülmektedir. Dünyada ekonomik anlamda devleşen bu model siyasi anlamda ise aynı başarıyı gösterememiştir. Avrupa Birliği'ni oluşturan üye devletler arasında güvenlik ve savunma alanında var olan görüş ayrılıkları bu durumu derinleştirmiştir. Özellikle Soğuk Savaş sonrasında güvenlik anlamında eksik kalması ve bu eksiğin NATO üzerinden giderilmesi Avrupa Birliği'ni Soğuk Savaş sonrasında yeni arayışlar içerisine girmeye itmiştir. Soğuk Savaş süresince NATO, müttefiki olan topraklarının korunmasını sağlarken Soğuk Savaş sonrasında küresel barışın sağlanmasına hizmet etmektedir. BM ve AB gibi uluslararası örgütlerin savunma alanında yetersiz kalması NATO`ya duyulan ihtiyacı da artırmaktadır. Bu çalışmada NATO`ya duyulan ihtiyacın artması ile birlikte bu durumun Avrupa Birliği'nin güvenlik tesis etme konusunda yeni oluşumlar içerisine girmesini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada dünya jandarma görevini üstlenen NATO'nun Soğuk Savaş süresince düşmanı olan Varşova Paktı'nın yok olması ile birlikte Avrupa'dan yola çıkarak tüm dünyada demokrasi ve güvenlik yapılanmasının sağlanması kapsamında attığı adımlar yer almıştır. Bununla birlikte yeni güvenlik yapılanması içerisinde olan Avrupa Birliği ile güvenlik alanında kurmakta olduğu ilişki üzerinden analiz yapılmıştır. Nihaî olarak Avrupa Birliği ile kuruluşundan bu yana ilişki içerisinde olan Türkiye'nin bu güvenlik çalışmaları içerisindeki önemi ve konumu üzerinden incelemeyi amaçlayan bu çalışma, giriş ve sonuç bölümleri haricinde beş temel bölümden oluşmaktadır. İlk olarak güvenlik tanımı yapılmıştır. İkinci bölümde Soğuk Savaş öncesi Avrupa güvenlik yapılanması için önemli kabul edilen gelişmeler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Soğuk Savaş sonrasında oluşan Avrupa Güvenlik yapılanması oluşumu ve bu kapsamda kurulan kurumsal yapı analiz edilmiştir. Dördüncü bölümde NATO'nun kurulması, Avrupa ve Türkiye Güvenlik yapılanması içerisindeki önemi ve ilişkileri OGSP kapsamında açıklanmıştır. Son bölümde ise 11 Eylül sonrası oluşan yeni güvenlik yapılanması üzerinden AB'nin ve NATO'nun mevcut durumda güvenlik konularında karar alma sistemi ve bu alan kapsamında oluşan birimlerin Türkiye perspektifinden analizi yapılmıştır.