Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin öğrenilmiş güçlülük düzeyleri ve cinsiyetlerine göre mizah tarzlarının incelenmesi

Bu araştırmada ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerinöğrenilmiş güçlülük düzeyleri ve cinsiyetlerine göre mizah tarzlarının (KendiniGeliştirici Mizah, Katılımcı Mizah, Saldırgan Mizah, Kendini Yıkıcı Mizah)farklılaşıp farklılaşmadığını incelenmiştir. Araştırma kapsamına 2004-2005öğretim yılında Adana ili Seyhan ve Yüreğir ilçelerindeki 21 ortaöğretimkurumunda görev yapan 311'i kadın ve 295'i erkek olmak üzere toplam 606öğretmen dâhil edilmiştir.Öğretmenlerin mizah tarzları ile ilgili veriler; Martin, Puhlik-Doris,Larsen, Gray ve Weir (2003) tarafından geliştirilen, Türkçeye uyarlamasıYerlikaya (2003) tarafından yapılan ?Mizah Tarzları Ölçeği? kullanılarak,öğretmenlerin öğrenilmiş güçlülük düzeyleri ile ilgili veriler; Rosenbaum(1980) tarafından geliştirilen, Türkçeye uyarlaması Siva ve Dağ (1991)tarafından gerçekleştirilen ?Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği?kullanılarak elde edilmiştir. Diğer değişkenlerle ilgili bilgiler ise ?Kişisel BilgiFormu? ile toplanmıştır.Verilerin analizinde çok yönlü varyans analizi uygulanmıştır.Araştırmada hata payı .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular kısaca şu şekilde özetlenebilir:Elde edilen bulgulara göre ortaöğretim kurumlarında görev yapanöğretmenlerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerine göre tüm mizah tarzlarıpuanları üzerinde anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Gruplararası farkınkaynağını anlamak için yapılan Scheffe testi sonuçlarına göre, öğrenilmişgüçlülük açısından, orta ve yüksek öğrenilmiş güçlülük düzeyine sahipöğretmenlerin katılımcı mizah, kendini geliştirici mizah, saldırgan mizah vekendini yıkıcı mizah tarzı puanları düşük öğrenilmiş güçlülük düzeyine sahipöğretmenlere göre daha yüksektir. Ayrıca, bağımsız değişken cinsiyetin mizahtarzları puanları üzerindeki ana etkisi incelendiğinde, bu değişkenin anaetkisinin anlamlı bir farklılık yaratmadığı ve bunun yanı sıra mizah tarzlarıpuanları üzerinde öğrenilmiş güçlülük ve cinsiyetin ortak etkisinin anlamlıolmadığı görülmüştür.Araştırmada elde edilen bulgular, daha önce yapılmış çalışmalarlabirlikte yorumlanmış ve psikolojik danışma ve rehberlik alanıylailişkilendirilerek tartışılmıştır. Ayrıca, konu ile ilgilenen araştırmacılara fikirvermesi için sonuç bölümünde çeşitli önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Mizah Tarzları, Öğrenilmiş Güçlülük, Cinsiyet.