Ortaöğretim öğrencilerinin dikkat kontrol düzeylerinin spor ve farklı değişkenler açısından incelenmesi (Bayburt ili örneği)

Bu çalışmanın amacı, ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin dikkat düzeylerini etkileyebilecek değişkenlerin belirlenmesidir. Bu çalışma; 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Bayburt il merkezinde öğrenim gören 15-18 yaş grubunda 1022 kadın ve 1019 erkek olmak üzere toplam 2041 ortaöğretim öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Veri toplamak amacı ile Derryberry ve Reed (2001) tarafından geliştirilip Akın ve ark.(2013) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Dikkat Kontrol Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans dağılımı, iki bağımsız değişken ile dikkat kontrol düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemede T testi ve ikiden fazla değişken ile dikkat kontrol düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemede Anowa Varyans analizi teknikleri uygulanmıştır. Grupların görüşleri arasındaki fark P:0,05 anlam düzeyi dikkate alınarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğrencilerin cinsiyet, öğrenim gördükleri okul türü, birlikte kaldıkları yer(ailem ile, akrabalarımla, yurtta)kardeş sayısı, aile aylık gelir düzeyi, ikametgâh ettikleri yer, anne ve baba eğitim düzeyleri, spor yapma durumu ve haftalık spor yapma süreleri değişkenleri açısından incelendiğinde dikkat kontrol ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Buna karşın, öğrenim gördükleri sınıf düzeyi ve yapmakta oldukları spor türü değişkenleri açısından ise dikkat kontrol düzeyi ortalamaları arasında anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. Kadın öğrencilerin erkek öğrencilerden; özel lisede öğrenim gören öğrencilerin diğer liselerde öğrenim gören öğrencilerden; yurtta kalan öğrencilerin akrabalarıyla ve ailesiyle kalan öğrencilerden; iki ve daha fazla kardeşi olan öğrencilerin tek kardeşi olan öğrencilerden; aile gelir düzeyi 1400 TL ve altı olan öğrencilerin aile aylık gelir düzeyi 5001 TL ve üzeri olan öğrencilerden; aile aylık gelir düzeyi 3001-5000 TL arası olan öğrencilerin aile aylık gelir düzeyi 1401-3000TL olan öğrencilerden dikkat kontrol düzeylerinin düşük olduğu gözlenmiştir. Spor yapma durumlarında ise spor yapan öğrencilerin spor yapmayan öğrencilerden dikkat kontrol düzeylerinin yüksek olduğu, haftalık spor yapma süresi arttıkça dikkat kontrol düzeylerinin de paralel olarak arttığı çıkan sonuçlar arasında dikkat çekmektedir. Dikkat kontrol düzeyi üzerinde sporun olumlu etkisi olduğu sonucunun bulunması üzerine öğrencilerin öğrenim süreçlerinde daha başarılı olmaları için sportif aktivitelerden yararlanmaları önerilmektedir. Ayrıca öğrencilerde dikkat kontrol düzeylerini etkileyecek farklı değişkenlerin araştırılması önerilmektedir.